47285862-125[2013/05/14]-25 Sayılı Özelge

İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden, Türk Medeni Kanununun 698 inci maddesi uyarınca noterliğinizce düzenlenen İdame-i Şuyu (Paylı Mülkiyetin Devamı) Sözleşmesinde değer gösterilmesinin gerekip gerekmediği ile söz konusu sözleşmenin noter harcı ve damga vergisi hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 3 üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, 10 uncu maddesinde, damga vergisinin nispi veya maktu olarak alınacağı, nispi vergide, kağıtların nevi ve mahiyetine göre, bu kağıtlarda yazılı belli para, maktu vergide kağıtların mahiyetlerinin esas olduğu, belli para teriminin, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade ettiği hükmüne yer verilmiştir.

Mezkur Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "I.Akitlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün A/1 fıkrasında, belli parayı ihtiva eden mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknamelerin nispi damga vergisine tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır.

Buna göre, belli parayı ihtiva etmeyen sözleşmeler, Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yer almadığından, damga vergisine konu teşkil etmemektedir.

Diğer taraftan, 492 sayılı Harçlar Kanununun 38 inci maddesinin birinci fıkrasında, noter işlemlerinden bu kanuna bağlı (2) sayılı tarifede yazılı olanların noter harçlarına tabi olduğu,; 41 inci maddesinde, noter harçlarının (2) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer veya ağırlık ölçüsüne göre nispi, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı hükme bağlanmış, 42 nci maddesinde ise "Değer veya ağırlık ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (2) sayılı tarifede yazılı değer veya ağırlık esastır.

Menkul ve gayrimenkul mallar hakkında alım, satım, taahhüt ve rehinle ilgili her nevi mukavele, senet ve kağıtlarda değer gösterilmesi mecburidir. Rehin bordroları ile kamu idarelerine verilmek üzere ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uyulacağına ilişkin olarak düzenlenen taahhütnameler hakkında bu hüküm uygulanmaz." hükmü yer almaktadır.

Kanuna bağlı (2) sayılı tarifenin I-1 inci maddesinde, muayyen bir meblağı ihtiva eden her nevi senet, mukavelename ve kağıtlardan beher imza için nispi harç alınacağı, II-1 maddesinde ise, belli meblağı ihtiva etmeyen ve alınacak harç miktarı kanun ve tarife de ayrıca gösterilmemiş olan senet, mukavele ve kağıtlardaki imzaların her birinden maktu esasa göre harç alınacağı açıklanmıştır.

Özelge talep formu eki sözleşmenin incelenmesinden, söz konusu kağıdın 492 sayılı Kanunun 42 nci maddesinde belirtilen manada menkul veya gayrimenkul bir malın aynına yönelik bir taahhüdü ihtiva etmediği gibi belli bir değere de konu teşkil etmediği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, özelge talep formu eki noterliğinizce düzenlenen ve belli bir değer içermeyen idame-i şuyu sözleşmesi için, 492 sayılı Harçlar Kanuna bağlı (2) sayılı tarifenin II-1 maddesine göre maktu harç aranılması gerekmektedir. Diğer taraftan, belli parayı içermeyen söz konusu sözleşmenin damga vergisine tabi tutulmayacağı tabiidir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.