49327596-120[GVK.ÖZ.2017.70] - 235985 Sayılı Özelge

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 52 nci maddesinin birinci fıkrasında, zirai faaliyetten doğan kazancın zirai kazanç olduğu hükme bağlanmış, ikinci fıkrasında ise zirai faaliyetin; arazide, deniz, göl ve nehirlerde, ekim, dikim, bakım, üretme, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veyahut doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle nebat, orman, hayvan, balık ve bunların mahsullerinin istihsalini, avlanmasını, avcıları ve yetiştiricileri tarafından muhafazasını, taşınmasını, satılmasını veya bu mahsullerden sair bir şekilde faydalanılmasını ifade ettiği; aynı maddenin yedinci fıkrasında da yukarıda yazılı faaliyetlerin içinde yapıldığı işletmelerin zirai işletme, bu işletmeleri işleten gerçek kişilere (Adi şirketler dahil), vergiye tabi olsun veya olmasınlar, çiftçi ve bu faaliyetler neticesinde istihsal olunan maddelere de mahsul denildiği hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanunun 53 üncü maddesinde, "Çiftçilerin elde ettikleri zirai kazançlar, bu kanunun 94' üncü maddesine göre hasılatları üzerinden tevkifat yapılmak suretiyle vergilendirilir. 54' üncü maddede yazılı işletme büyüklüğü ölçülerini aşan çiftçiler ile bir biçerdövere veya bu mahiyetteki bir motorlu araca veya on yaşına kadar ikiden fazla traktöre sahip olan çiftçilerin kazançları gerçek usulde (zirai işletme hesabı veya diledikleri takdirde bilanço esasına göre) tespit olunarak vergilendirilir. Kazançları gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçiler bu kazançları için beyanname vermezler.(4962 sayılı Kanunun 6' ncı maddesiyle eklenen cümle Yürürlük;07.08.2003, Geçerlilik; 01.01.2004) Ancak, çiftçiye ait olmakla beraber ziraî işletmeye dahil edilmeyen biçerdöver veya bu mahiyetteki bir motorlu araç veya on yaşına kadar ikiden fazla traktörün işletilmesinden elde edilen gelirler ticarî kazanç hükümlerine göre vergilendirilir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan hükümde yer alan "bir biçerdöver veya bu mahiyetteki bir motorlu araç" ifadesinden, biçerdöver gibi tek başına motorlu bir araç vasfını haiz olma özelliği taşıyan, zirai ürünün elde edilmesi amacıyla doğrudan doğruya zirai faaliyette kullanılan araçların anlaşılması gerekmektedir. Dolayısıyla, biçerdöver veya bu mahiyetteki bir motorlu araca sahip olan çiftçiler, zirai işletme büyüklüğü ölçülerini aşmasalar dahi bunların zirai kazançlarının gerçek usulde vergilendirilmesi gerekmektedir.

Yine aynı Kanunun 37 nci maddesinde, her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançların ticari kazanç olduğu belirtildikten sonra, ticari kazancın, Vergi Usul Kanunu hükümlerine ve Gelir Vergisi Kanununda yazılı gerçek (Bilanço veya İşletme hesabı esası) veya basit usullere göre tespit edileceği hükme bağlanmıştır.

Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, sahibi olduğunuz arazide; bağ, bahçe ve tarım işleri faaliyetinde bulunmanız zirai faaliyet, bu faaliyetten kazanç elde etmeniz durumunda ise elde ettiğiniz kazanç zirai kazançtır.

Zirai faaliyetinizde kullanmak için edinmiş olduğunuz Kubota U17-3a mini ekskavatörün ise biçerdöver gibi doğrudan zirai faaliyette kullanılan ve zirai ürünün elde edilmesine katkısı bulunan bir araç olmaması sebebiyle bahse konu iş makinesinin, anılan madde hükmünde belirtilen bu mahiyetteki bir motorlu araç olarak kabul edilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Öte yandan, zirai faaliyetiniz bakımından, bir biçerdövere veya bu mahiyetteki bir motorlu araca veya on yaşına kadar ikiden fazla traktöre sahip olunması veya Gelir Vergisi Kanununun 54 üncü maddesinde yazılı işletme büyüklüğü ölçülerinin aşılması durumunda, söz konusu kazancınızın gerçek usulde; aksi halde tevkif suretiyle ile vergilendirilmesi gerekmektedir.

Bu nedenle, tevkif suretiyle vergilendirilecek zirai kazancınız için gerçek usulde zirai kazanç mükellefiyeti tesis ettirme yükümlülüğünüz bulunmamaktadır. Ancak, bahse konu iş makinesini ticari bir amaçla başkalarının işlerinde kullanmanız durumunda ise hakkınızda ticari kazanç yönünden mükellefiyet tesis edileceği tabiidir.