62030549-120[37-2014/548]-152383 Sayılı Özelge

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 37 nci maddesinde her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançların ticari kazanç olduğu belirtildikten sonra, ticari kazancın, Vergi Usul Kanunu hükümlerine ve Gelir Vergisi Kanununda yazılı gerçek (Bilanço veya işletme hesabı esası) veya basit usullere göre tespit edileceği belirtilmiştir.

Aynı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde ise ferdi bir işletmenin sahibinin ölümü halinde kanuni mirasçılar tarafından işletmenin faaliyetine devam olunması ve mirasçılar tarafından işletmeye dahil iktisadi kıymetlerin kayıtlı değeriyle (bilanço esasına göre defter tutuluyorsa bilançonun aktif ve pasifiyle bütün halinde) aynen devir alınması halinde değer artış kazancının hesaplanmayacağı ve vergilendirme yapılmayacağı hükme bağlanmıştır.

Diğer taraftan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 72 nci maddesinde takdir komisyonunun kuruluşuna, 74 üncü maddesinde takdir komisyonlarının, yetkili makamlarca istenen matrah ve servet takdirlerini yapmak ve vergi kanunlarında yazılı fiyat, ücret veya sair matrah ve kıymetleri tespit etmek gibi görevlerine, 75 inci maddesinde ise takdir komisyonlarının, görevleri dolayısıyla inceleme yetkisi ve servetleri, sınai hakları ve telif haklarını, imtiyazları, madenleri, mücevheratı, eski eserleri ve sanat eserlerini değerlemede bilirkişiye müracaat edebilme gibi yetkilerine ait hükümler yer almaktadır.

Anılan Kanunun 267 nci maddesinde ise emsal bedeli, gerçek bedeli bilinmeyen veyahut doğru olarak tespit edilemeyen bir malın değerleme gününde satılması halinde emsaline nazaran haiz olacağı bedel olarak tanımlanarak, emsal bedelinin ortalama fiyat esası ve maliyet bedeli esasına göre tespit edilememesi halinde ilgililerin müracaatı üzerine takdir komisyonunca belli edileceği, yapılacak takdirlerde iktisadi kıymetin maliyet bedelinin ve piyasa kıymetlerinin araştırılacağı ve kullanılmış eşya için ayrıca yıpranma derecelerinin dikkate alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca, aynı Kanunun;

227 nci maddesinde; "Bu kanunda aksine hüküm olmadıkça bu kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsiki mecburidir.",

229 uncu maddesinde; "Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadir."

231 inci maddesinin (5) numaralı bendinde; "Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami 7 gün içinde düzenlenir.bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır."

hükümleri yer almaktadır.

Mezkur Kanunun 232 nci maddesi hükmüne göre ise tüccarlar sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve aldıkları emtia veya hizmet için de fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler.

Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde mirasçıların tümünün adi ortaklık şeklinde işe devam etmeleri halinde mirasçıların terekeyi (işletmeye dahil ticari mal, demirbaş ve taşıtlar gibi iktisadi kıymetleri) fatura düzenlenmek suretiyle kayıtlı değerleriyle aynen devir almaları gerekmekte olup, bu şekilde gerçekleşen devir işlemlerinde değer artışı kazancı hesaplanmayacak, devralınan bu kıymetlerin (minibüs ve minibüs hattı) kayıtlı değerleri de işe devam eden mirasçılar için maliyet bedelini oluşturacaktır.

Minibüsün ve/veya minibüs hattının mirasçılarca üçüncü kişilere satılması durumunda ise gerçek satış tutarı üzerinden üçüncü kişi adına fatura düzenlenmesi gerekmektedir.