62030549-120[94-2022]-1315953 Sayılı Özelge

İlgide kayıtlı özelge talep formunda, şirketinizin, tarım ilacı, endüstriyel alanda kullanılan katkı maddeleri, her türlü tohum ve farmakolojikal ürünlerin ithali, ihracı, alım ve satım faaliyetleriyle iştigal etmekte olduğu, söz konusu faaliyetler ile ilgili olarak şirketinizin çiftçiler dışında sayılan gerçek ve tüzel kişi vergi mükelleflerinden, sözleşmeli üretim kapsamında tohum alımı gerçekleştirdiği, sözleşmeli üretim kapsamında hammadde (tohum) ve tüm diğer girdilerin şirketiniz tarafından temin edilerek yetiştiriciye (gerçek veya tüzel kişilik) teslim edildiği, söz konusu tohumun bu yetiştiriciler tarafından yetiştirilip işlem tamamlandığında da şirketinize teslim edildiği ve yapılan iş karşılığında ilgili gerçek ve tüzel kişi vergi mükellefleri tarafından şirketinize fatura düzenlendiği belirtilerek sözleşmeli üretim kapsamında, gerçek ve tüzel kişi vergi mükelleflerinin düzenleyeceği faturalarda uygulanması gereken katma değer vergisi (KDV) oranı ile yine gerçek ve tüzel kişi vergi mükelleflerinden sözleşmeli üretim kapsamında geri almış olduğunuz tohum teslimleri karşılığında yapılacak ödemeler üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılıp yapılmayacağı hususlarında Başkanlığımız görüşü talep edilmekte olup konu hakkında Başkanlığımız görüşü aşağıda açıklanmıştır.

I-GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 52 nci maddesinde, "Zirai faaliyet; arazide, deniz, göl ve nehirlerde, ekim, dikim, bakım, üretme, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veyahut doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle nebat, orman, hayvan, balık ve bunların mahsullerinin istihsalini, avlanmasını, avcıları ve yetiştiricileri tarafından muhafazasını, taşınmasını, satılmasını veya bu mahsullerden sair bir şekilde faydalanılmasını ifade eder.

 ...

Yukarıda yazılı faaliyetlerin içinde yapıldığı işletmelere zirai işletme bu işletmeleri işleten gerçek kişilere (Adi şirketler dahil), vergiye tabi olsun veya olmasınlar, çiftçi ve bu faaliyetler neticesinde istihsal olunan maddelere de mahsul denir.

Kollektif şirketlerle adi veya eshamlı komandit şirketler zirai faaliyetle iştigal etseler dahi çiftçi sayılmazlar. Zirai faaliyetle iştigal eden kollektif şirketlerin ortakları ile komandit şirketlerin komandite ortaklarının şirket kârından aldıkları paylar şahsi ticari kazanç hükmündedir.

..." hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanunun "Vergi Tevkifatı" başlıklı 94 üncü maddesinde, "Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar." hükmü yer almaktadır.

Aynı maddenin (11) numaralı bendinde ise vergi tevkifatı yapmakla yükümlü kişi, kurum ve kuruluşlarca çiftçilerden satın alınan zirai mahsuller ve hizmetler için yapılan ödemelerden tevkifat yapılacağı belirtilmiş ve bu tevkifat oranları, hayvanlar ve bunların mahsulleri ile kara ve su avcılığı mahsulleri için ticaret borsalarında tescil ettirilerek satın alınanlarda %1, bunun dışında kalanlarda %2, diğer zirai mahsuller için ticaret borsalarında tescil ettirilerek satın alınanlarda %2, bunun dışında kalanlarda ve zirai hizmet alımlarında %4 olarak belirlenmiştir.

Öte yandan, 15/09/1995 tarih ve 22405 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 188 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde, arazi sahiplerinin zirai faaliyete bilfiil iştirak etmeksizin üründen pay almak suretiyle yaptıkları kiralama hizmetleri hariç olmak üzere, çiftçilerin zirai işletmelerini, tarımsal alet ve makinalarını kiralamaları veya çiftçilerin zirai işletmelerini, tarımsal alet ve makinalarını el emekleriyle birleştirmek suretiyle, diğer kişilere yapmış oldukları hizmetlerin, zirai faaliyet kapsamında ifa edilen hizmet olarak kabul edileceği belirtilmiştir.

Diğer taraftan, 03/03/2011 tarih ve 24335 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 242 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde ise zirai hizmetlerin; müteahhit, taşeron veya dayıbaşılara yaptırılması halinde, gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olan bu kişilere yapılan ödemelerden vergi tevkif edilmemesi gerektiği ifade edilmiştir.