64597866-120-17355 Sayılı Özelge

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Gayrimenkul Sermaye İradının Tarifi" başlıklı 70 inci maddesinin birinci fıkrasında, aynı fıkrada bentler halinde sayılan mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyetleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanunun "Gayrisafi Hasılat" başlıklı 72 nci maddesinde ise tahsilat esasına vurgu yapılarak "Gayrimenkul sermaye iratlarında, gayrisafi hasılat, 70'inci maddede yazılı mal ve hakların kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak nakden veya aynen tahsil edilen kira bedellerinin tutarıdır." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanunun "Vergi Tevkifatı" başlıklı 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında, "Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilânço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dâhil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar." hükmüne yer verilmiş olup söz konusu fıkranın (5/a) numaralı bendinde, 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemelerden gelir vergisi tevkifatı yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Yine aynı Kanunun 96 ncı maddesinde, "Vergi tevkifatı, 94 üncü madde kapsamına giren nakden veya hesaben yapılan ödemelere uygulanır. Bu maddede geçen hesaben ödeme deyimi, vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları ödeyenleri istihkak sahiplerine karşı borçlu durumda gösteren her türlü kayıt ve işlemleri ifade eder.

Vergi tevkifatı, ücretler dışında kalan ödemelerde gayrisafi tutarlar üzerinden yapılır. Kesilmesi gereken verginin ödemeyi yapan tarafından üstlenilmesi halinde bu vergi, bilfill ödenen miktar ile ödemeyi yapanın yüklendiği verginin toplamı üzerinden hesaplanır." hükmüne yer verilmiştir.

Öte yandan, 31 Temmuz 2020 tarihli ve 31202 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2813 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla, 31/07/2020 tarihinden 31/12/2020 tarihine kadar uygulanmak üzere kira ödemelerine uygulanan tevkifat oranı, %10 olarak yeniden belirlenmiş ve ardından 23 Aralık 2020 tarihli ve 31343 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3319 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 01/01/2021 tarihinden 31/05/2021 tarihine kadar (bu tarih dahil) ve bu dönemlere ilişkin yapılan ödemelerde de %10 tevkifat oranının uygulanacağı belirtilmiştir. Daha sonra yayımlanan muhtelif Cumhurbaşkanı Kararlarıyla da geçici süreliğine belirlenen söz konusu tevkifat oranının yürürlük süresi 30/09/2021 tarihine kadar (bu tarih dahil) uzatılmıştır.

Özelge talep formu ekinde yer alan 10/12/2019 tarihinde kiracı (LC Wakiki Mağazacılık Hizmetleri Ticaret A.Ş.) ile kiraya verenler (Hilal Öztürk Songun, Zehra Meral Öztürk, İntifa Lehdarı Necmettin Öztürk) arasında imzalanan "Kira Sözleşmesi" nin "Kira Bedeli ve Depozito" başlıklı 5 nci maddesinin (a) bendinde; aylık kira bedelinin, kiracı mağazanın aylık yapmış olduğu, iadeler ve naylon poşet tutarları düşülmüş net cironun %7 oranına (stopaj dahil) denk gelen Türk Lirası olduğu; ancak kiracının her ayın en geç 5 nci günü net 80.000,00 TL. (Seksenbin Türklirası) stopaj hariç sabit kira ödeyeceği; (b) bendinde de kiracı gerçekleştirdiği 12 aylık (1 yıllık) ciroyu ilgili yıl izleyen 3 Ocak günü kiraya verene bildirileceği, kiraya verenlerin ilgili yılın ödenen sabit kirası ile ciro tutarını karşılaştıracağı, eğer cirodan hesaplanan kira, ilgili yıl için geçerli olan asgari sabit kira bedelinin yıllık toplamından yüksek olması halinde, aradaki farkın kiraya verenlere ilgili yılın Ocak ayının 5 inci gününe kadar peşin ve defaten ödeneceği belirtilmektedir.