64958909-015-26 Sayılı Özelge

3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun 1/1 inci maddesinde, Türkiye'de yapılan ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesindeki teslim ve hizmetlerin KDV ye tabi olduğu hükme bağlanmıştır.

60 No.lu KDV Sirkülerinin "1.2. Tazminatlar" başlıklı bölümünde; herhangi bir teslim veya hizmetin karşılığı olarak ortaya çıkmayan tazminat ve benzeri ödemelerin prensip olarak KDV nin konusuna girmediği, bu kapsamda, işin sözleşme şartlarına uygun yapılmaması, işin verilen süre içerisinde tamamlanmaması, sözleşmenin feshedilmesi gibi nedenlerle tazminat, cayma bedeli vb. adlarla yapılan cezai şart mahiyetindeki ödemelerin herhangi bir teslim veya hizmetin karşılığı olmadığından KDV nin konusuna girmediği, buna göre, Belediye tarafından ihale edilip sözleşmeye bağlanan inşaat, onarım, malzeme ve hizmet alımı işlerinde yükleniciden kaynaklanan gecikmelerden dolayı yükleniciye gecikme cezası tahakkuk ettirilmesi durumunda sözleşme gereği yükleniciden gecikme cezası adı altında tahsil edilen bedelin KDV ye tabi olmayacağı, öte yandan, gecikme cezasının hakedişten kesilerek tahsil edilmesinin, belediyenin yükleniciye ödemesi gereken KDV tutarına etkisi bulunmadığı ifade edilmiştir.

Hakedişler üzerinden kesilen nefaset bedeli kesintileri; bir işin sözleşmede öngörülen standartlara uygun bir şekilde yapılmaması halinde işi yaptıranın işi yapana eksik ödeme yapmasına imkan veren ve cezai şarta benzeyen bir uygulamadır. Bu uygulamada, işi yapanın yaptırana ödeme yapması değil, iş karşılığı ödenecek bedelin düşürülmesi söz konusudur. Dolayısıyla, yapılan bu uygulama sonucunda işi yaptıran lehine bir gelir doğmakta, bu gelir de işi yaptıran açısından bir teslim ve ya hizmet bedeli karşılığında ortaya çıkmadığından katma değer vergisinin konusuna girmemektedir.

Dolayısıyla 60 No.lu KDV Sirkülerinin "1.2. Tazminatlar" başlıklı bölümünde yapılan açıklamalar cezai şart mahiyetinde olan "nefaset bedeli" için de geçerlidir. Nefaset bedelinin teslim veya hizmetin katma değer vergisi matrahından indirilmemesi nedeniyle, katma değer vergisinin toplam teslim veya hizmet bedeli üzerinden hesaplanması gerekmektedir.

İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden; “… İli İşitme Engelliler Okulu Yapım İşi" dolayısıyla … İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü ile 29.03.2013 tarihinde imzalamış olduğunuz sözleşmede belirlenen standartlara uygun davranmadığınız gerekçesiyle düzenlemiş olduğunuz (… tarih ve … No.lu fatura 171.337,20 + KDV) fatura bedeli üzerinden adı geçen idare tarafından 106.553,16 TL tutarında nefaset bedeli adı altında kesinti yapılarak firmanıza 106.553,16 TL tutarında eksik ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Buna göre, nefaset bedelinin teslim veya hizmete ilişkin katma değer vergisi matrahından indirilmemesi ve katma değer vergisinin toplam teslim veya hizmet bedeli üzerinden hesaplanması gerektiğinden, … İli İşitme Engelliler Okulu Yapım İşi dolayısıyla … İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü ile 29.03.2013 tarihinde imzalamış olduğunuz sözleşmede belirlenen standartlara uygun davranmadığınız gerekçesiyle işi yaptıran idare tarafından hakedişinizden nefaset bedeli adı altında kesilerek firmanıza ödenmeyen 106.553,16 TL'ye isabet eden 19.179,57 TL tutarındaki katma değer vergisinin firmanızca adı geçen idareye iade edilmesine gerek bulunmamaktadır.

Bilgi edinilmesini rica ederim.