Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
T.C. SİVAS VALİLİĞİ
Defterdarlık Gelir Müdürlüğü
Sayı: 67630374-105-E.16558
Konu: Vergi Usul Kanunu Uygulamaları
İlgide kayıtlı özelge talep formunda; kara yolu ile yük taşımacılığı faaliyeti ile iştigal ettiğiniz, … Orman İşletme Müdürlüğüne taşıma işi yaptığınız, orman işletme müdürlüğünün, orman köylüsü tarafından yapılan kesme, sürütme işi ile ilgili ödemelerini sizin adınıza düzenlenen gider pusulası ile belgelendirdiği, orman köylüsünün ücretinin orman işletme müdürlüğünce köylülere ödendiği ve kesme ve sürütme ücretinden kar ve zararınızın söz konusu olmadığından bahisle bu bedeller için fatura düzenlemediğinizi belirterek, yapılan işlemlerin ilgili vergi kanunları açısından mevzuata uygun olup olmadığı hususlarında Defterdarlığımızdan görüş talep ettiğiniz anlaşılmıştır.
I- GELİR VERGİSİ KANUNU UYGULAMASI
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 37 nci maddesinde her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançların ticari kazanç olduğu belirtilmiştir.
Ticari faaliyet, bir tür emek-sermaye organizasyonuna dayanmakta olup, kazanç sağlama niyet ve kastının bulunup bulunmaması böyle bir organizasyon tarafından icra edilen faaliyetin "ticari faaliyet" olma niteliğine etki etmemektedir. Ancak, bir faaliyetin "ticari faaliyet" sayılabilmesi için kazanç sağlama niyet ve kastı gerekmemekle birlikte, faaliyeti icra eden organizasyonun bütün unsurları ile birlikte değerlendirildiğinde kazanç sağlama potansiyeline sahip olması gerektiği ortaya çıkmaktadır.
Öte yandan, mezkur Kanunun;
- 52 nci maddesinde, "Zirai faaliyet; arazide, deniz, göl ve nehirlerde, ekim, dikim, bakım, üretme, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veyahut doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle nebat, orman, hayvan, balık ve bunların mahsullerinin istihsalini, avlanmasını, avcıları ve yetiştiricileri tarafından muhafazasını, taşınmasını, satılmasını veya bu mahsullerden sair bir şekilde faydalanılmasını ifade eder.
...
Yukarıda yazılı faaliyetlerin içinde yapıldığı işletmelere zirai işletme bu işletmeleri işleten gerçek kişilere (Adi şirketler dahil), vergiye tabi olsun veya olmasınlar, çiftçi ve bu faaliyetler neticesinde istihsal olunan maddelere de mahsul denir.",
- 53 üncü maddesinde, çiftçilerin elde ettikleri zirai kazançların, yine bu Kanunun 94 üncü maddesine göre hâsılatları üzerinden tevkifat yapılmak suretiyle vergilendirileceği hükme bağlanmış olup, anılan Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında, vergi tevkifatı yapacak olanların madde kapsamındaki ödemeleri (avans olarak ödenenler dâhil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları
hükümlerine yer verilmiştir.
Bu kapsamda; 3/2/2009 tarihli ve 2009/14592 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca, "Çiftçilerden satın alınan ziraî mahsuller ve hizmetler için yapılan ödemelerden;
...
c) Ziraî faaliyet kapsamında ifa edilen hizmetler için,
i) Orman idaresine veya orman idaresine karşı taahhütte bulunan kurumlara yapılan ormanların ağaçlandırılması, bakımı, kesimi, ürünlerin toplanması, taşınması ve benzeri hizmetler için %2
ii) Diğer hizmetler için %4" oranında tevkifat yapılacaktır.
Konuya ilişkin olarak 15/9/1995 tarih ve 22405 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 188 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin (2/ba) "Ormanların Ağaçlandırılması Toplanması Taşınması ve Benzeri Hizmetler İçin Orman Köylülerine Yapılan Ödemeler Üzerinden Tevkif Edilecek Gelir Vergisi" başlıklı bölümünde, "Orman İdaresine karşı orman köylüleri tarafından ormanların ağaçlandırılması, bakımı, kesimi, ağaçların toplanması, taşınması ve benzeri hizmetler için yapılan ödemeler üzerinden % 2 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılacaktır.
Ayrıca, söz konusu hizmetleri yapmak üzere Orman İdaresine karşı taahhütte bulunan Kooperatifler veya diğer kurumlarca, orman köylülerine yukarıda belirtilen hizmetleri karşılığı yapılan ödemeler üzerinden de kooperatifler veya diğer kurumlarca % 2 oranında tevkifat yapılacaktır.
Ancak, kooperatiflere veya diğer kurumlara Orman İdaresi tarafından yapılan ödemeler üzerinden vergi tevkifatı yapılmayacaktır." açıklamalarına yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre, … Orman İşletme Müdürlüğü ile şahsınız arasında ormanların bakımı, kesimi, ağaçların toplanması ve taşınması işi kapsamında bir taahhüt sözleşmesi düzenlenmiş ise, … Orman İşletme Müdürlüğü tarafından tarafınıza yapılan ödemelerin Gelir Vergisi Kanununun 37 nci maddesine göre ticari kazanç olarak değerlendirilerek vergilendirilmesi gerekmekte olup, söz konusu ödemeler üzerinden vergi tevkifatı yapılmayacaktır. Ancak, tarafınızca taahhüt işi kapsamında orman köylülerinden alınan hizmetler karşılığında yapılan ödemeler üzerinden %4 oranında tevkifat yapılacaktır.