75497510-VUK-KDV-150-2010-27 Sayılı Özelge

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 229 ve müteakip maddelerinde faturanın tarifi yapılarak faturada bulunması gereken asgari bilgiler belirtilmiş, 258 ve müteakip maddelerinde değerleme usul ve esasları, 267 nci maddesinde "emsal bedeli" ve "takdir esası", 313 ve müteakip maddelerinde amortisman mevzuu ve uygulama esasları, 328 inci maddesinde ise, amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satılması halinde yapılacak işlemler ve uygulama esaslarına ilişkin hükümlere yer verilmiştir.

Aynı Kanunun mükerrer 257 nci maddesiyle düzenlenen yetki çerçevesinde Maliye Bakanlığı, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile Muhasebe ve Vergilendirmede esas alınacak usul ve esaslara açıklık getirmiş bulunmaktadır.

Öte yandan 3065 sayılı KDV Kanununun;

1/1 inci maddesinde, ticari, sınaî, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye'de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV ye tabi olduğu,

17/2-b maddesinde; genel ve katma bütçeli dairelere, il özel idarelerine, belediyelere, köylere, bunların teşkil ettikleri birliklere, üniversitelere, döner sermayeli kuruluşlara, kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşlarına, kamu kurumu niteliğindeki mesleki kuruluşlara, siyasi partiler ve sendikalara, kanunla kurulan veya tüzel kişiliği haiz emekli ve yardım sandıklarına, kamu menfaatine yararlı derneklere, tarımsal amaçlı kooperatiflere ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara bedelsiz olarak yapılan her türlü mal teslimi ve hizmet ifalarının KDV den istisna olduğu,

27 nci maddesinin (1) numaralı bendinde, bedeli bulunmayan veya bilinmeyen işlemler ile bedelin mal, menfaat, hizmet gibi paradan başka değerler olması halinde matrahın, işlemin mahiyetine göre emsal bedeli veya emsal ücreti olduğu, (3) numaralı bendinde ise, emsal bedelin ve emsal ücretin Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tespit olunacağı

hükme bağlanmıştır.

Muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş Muhasebe İlkeleri ile Vergisel Uygulamalarda iz bedeli; "ekonomik ömrünü tamamladığı halde fiilen kullanılmasına devam edilen iktisadi kıymetler ile gerçek değeri tespit edilemeyen veya edilmesi uygun görülmeyen ancak, hesaplarda izlenmesi gereken iktisadi kıymetlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılan ve muhasebe kayıtlarında yer verilen en düşük tutar" olarak tanımlanmıştır.

Diğer taraftan, ekonomik ömrü dolan amortismana tabi iktisadi kıymetlerin iz bedellerinin muhasebeleştirilmesine ilişkin olarak, 13 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinin (III-1) ve 15 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinin (2.1.) bölümlerinde ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir.

Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde;

1- Devredilmesi düşünülen iktisadi kıymetin emsal bedeli bulunduğundan iz bedeli üzerinden devrinin yapılması mümkün değildir. Dolayısıyla, söz konusu iktisadi kıymetin değeri tamamen itfa edilmiş olsa bile vergi uygulaması açısından bedelsiz devri, Vergi Usul Kanununun 3/b maddesindeki, "olayın gerçek mahiyeti esastır" hükmüne göre hukuka uygun bulunmamaktadır.

2- Şirketinizin KDV Kanununun 17 nci maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlar arasında yer almaması nedeniyle, söz konusu devir işlemi KDV ye tabi tutulacaktır. Bu itibarla, iktisadi kıymeti (teslim edilen tesis) devreden işletmenin, Takdir Komisyonu Kararı ile tespit edilen 95.289,52 TL'lik emsal bedel üzerinden KDV hesaplayarak tarafınıza fatura düzenlemesi ve düzenlenecek faturanın da 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 229 ve 230 ncu maddelerinde yer verilen bilgileri ihtiva etmesi,

3-Devri düşünülen iktisadi kıymetin faturada; "Bedeli Tahsil Edilmeyecektir" ifadesi yazılmak suretiyle devri halinde devreden ve devralan işletme açısından gelir veya gider oluşması durumunda tek düzen hesap planı işleyişine göre ilgililerce gelir ve gider kayıtlarının yapılarak sonuç hesaplarında izlenmesi ve beyanlara yansıtılması,

4- Devreden veya devralan işletme açısından iktisadi kıymetin muhasebe kayıtlarının tek düzen hesap planında "25 MADDİ DURAN VARLIKLAR" hesap grubu içerisindeki "253 Tesis, Makine ve Cihazlar" hesabında iz bedeli ile izlenmesi,