84098128-120.03[61-2013/3]-306 Sayılı Özelge

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun, 1 inci maddesine göre gelir, bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarı olup, gelir unsurlarının sayıldığı 2 nci maddesinde, Kanunda aksine hüküm olmadıkça kazanç ve iratların gelirin tespitinde gerçek ve safi miktarları ile nazara alınacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanunun,

65 inci maddesinde,

"Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.

Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmıyan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.

Tahkim işleri dolayısiyle hakemlerin aldıkları ücretler ile kollektif, adi komandit ve adi şirketler tarafından yapılan serbest meslek faaliyeti neticesinde doğan kazançlar da, serbest meslek kazancıdır.",

82 nci maddesinin 1 inci fıkrasının 4 numaralı bendinde

" Arızî olarak yapılan serbest meslek faaliyetleri dolayısıyla tahsil edilen hâsılat.",

85 inci maddesinde,

"Mükellefler, ikinci maddede yazılı kaynaklardan bir takvim yılı içinde elde ettikleri kazanç ve iratları için bu kanunda aksine hüküm olmadıkça yıllık beyanname verirler. Bu kanuna göre beyanı gereken gelirlerin yıllık beyannamede toplanması zorunludur."

hükümlerine yer verilmiştir.

Öte yandan, 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında, kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçilerin bentler halinde sayılan ödemeleri nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları hükme bağlanmıştır.

Bu hükümlere göre, tahkim işleri dolayısıyla yapmış olduğunuz hakemlik faaliyetinin mutad meslek olarak yapılması halinde elde edilen kazanç serbest meslek kazancı olarak, faaliyetin devamlılık arz edecek ve mutad meslek haline getirilmemesi halinde ise bu faaliyet arızi serbest meslek faaliyeti olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Her iki durumda da yapılan ödemelerden Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi hükmü gereğince gelir vergisi tevkifatı yapılması zorunludur.

Ayrıca, serbest meslek kazancının arızi kazanç olarak değerlendirilmesi ve tevkif suretiyle vergilendirilmiş olması halinde, adı geçen Kanunun 82 nci maddesine göre bir takvim yılında arızi kazanç dolayısıyla elde edilen gelirlerin toplamının (280 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2012 yılı gelirlerine uygulanmak üzere )20.000 TL lik kısmı gelir vergisinden müstesnadır.

Bu hüküm ve açıklamalara göre, tahkim işi dolayısıyla elde ettiğiniz ve tevkif suretiyle vergilendirilmemiş serbest meslek kazancına ait gelirin tamamı ile gayri menkul sermaye iradı geliri toplamının yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.