95462982-105[VUK.ÖZLG-13-15]-295 Sayılı Özelge

I- GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 65 inci maddesinde serbest meslek faaliyeti, "Sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılması" olarak tanımlanmaktadır.

Kanunun 66 ncı maddesinde ise, serbest meslek faaliyetini mutat meslek halinde ifa edenlerin serbest meslek erbabı olduğu, serbest meslek faaliyetinin yanında meslekten başka bir iş veya görev ile devamlı olarak uğraşılmasının bu vasfı değiştirmeyeceği, hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, aynı Kanunun 68 inci maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendinde, mesleki faaliyetin ifası için ödenen mal ve hizmet alım bedellerinin, serbest meslek kazancının tespitinde gider olarak hasılattan indirilebileceği belirtilmektedir.

Ticari amaçlı alım satıma konu olmamak şartıyla, serbest meslek faaliyetinin sürdürülmesi için zorunlu olarak alınan ve verilmiş olan hizmetin ifasında kullanılan ilaçlar dolayısıyla serbest meslek faaliyetinin vasfı değişmeyecektir. Dolayısıyla, satın alınan ilaçların sadece hayvanların tedavisinde kullanım amacıyla yapılan satışlardan ibaret olması ve bu satışlardan elde edilen kazancın da serbest meslek kazancına dahil edilerek tahsil edilmesi halinde düzenlenecek serbest meslek makbuzunda tedavi ile tedavide kullanılması gereken ilaç bedellerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun 37 nci maddesinde; "Her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar ticari kazançtır" hükmü yer almakta olup, serbest meslek faaliyetinin yanısıra, ilaç ve suni tohumlama işlemlerinde kullanılan malzemelerin veterinerlik hizmeti vermeksizin sadece alım-satıma konu olması halinde ise suni tohumlama ve ilaç bedellerinin tahsiline yönelik işlemlerin anılan Kanunun ticari kazanca ilişkin hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Yine aynı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında, "Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar." hükmüne yer verilmiş ve aynı maddenin birinci fıkrasının 2/b bendinde ise; yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemeler üzerinden %20 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması öngörülmüştür.

Buna göre, veteriner hekimlik faaliyeti kapsamında yapacağınız ilaç ve suni tohumlama hizmetinin Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinde sayılanlara verilmesi durumunda, yapılan ödemeler üzerinden hizmeti alanlarca %20 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması zorunlu olup, maddede sayılmayanlara verilen hizmetler karşılığında yapılan ödemelerden ise herhangi bir tevkifat yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

II- VERGİ USUL KANUNU YÖNÜNDEN

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 176, 177 ve 178 inci maddelerinde tüccarlarda defter tutma esaslarına, 210 uncu maddesinde ise serbest meslek erbabının düzenleyeceği kazanç defterine ilişkin hükümlere yer verilmiştir.

Yine aynı Kanunun 229 uncu maddesinde; fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olarak tanımlanmış olup, 236 ncı maddesinde de, serbest meslek erbabının, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilatı için iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir nüshasını müşteriye vermek, müşteri de bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetinde olduğu belirtilmiştir.