B.07.0.GEL.0.32/3226-1456 Sayılı Özelge

YMM' in yapacakları tasdik işlemlerinin esasları ve sorumlulukları 3568 ve 213 sayılı Kanunlarla düzenlenmiş olup, sorumluluk uygulaması konusu Bakanlığımızca çeşitli tarihlerde yayımlanan yönetmelik ve tebliğlerle açıklığa kavuşturulmuştur.

3568 Sayılı Kanunun 12 nci maddesinde tasdikin konusu açıklanarak, tasdikten doğan sorumluluk düzenlenmiştir. Söz konusu maddede yeminli mali müşavirlerin, gerçek ve tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin mali tablolarının ve beyannamelerinin mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre incelendiğini tasdik edecekleri ve yeminli mali müşavirlerin yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumlu oldukları; yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, zıyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, yeminli mali müşavirlerin yaptıkları tasdikin kapsamını düzenleyecekleri raporda açıkça belirtecekleri ve bu Kanun hükümlerine göre meslek icra edenlerin vergi yasaları ve diğer yasalardaki sorumluluklarının saklı bulunduğu hüküm altına alınmıştır.

Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik' in 20 nci maddesinde, yeminli mali müşavirlerin inceledikleri ve sonucunda tasdik raporları düzenledikleri konu ve belgelerin gerçeği yansıtmaması ve doğru olmaması halinde, zıyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu ve 3568 Sayılı Kanun hükümleri uyarınca mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun yerine getirilmesinde Borçlar Kanunu' nun "Tam Teselsül" hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmiştir.

Özel hukukta borçların teselsülü, alacaklının alacağının birden fazla borçlunun her birinden talep edebilmesini ifade eder. Bu iradi veya kanuni olabilmektedir. Vergi hukukunda müteselsil sorumluluk Kanun'dan doğmaktadır.

Türk vergi mevzuatında müteselsil sorumluluk, mükellef ve sorumlu gibi ayrı ayrı maddeler halinde tanımlanmıştır.

Yasa koyucu, müteselsil (zincirleme) sorumluluk müessesini düzenlerken vergi tahsilatlını güvence altına almayı amaçlamıştır. Borçlar Kanunu'nun 141 ve izleyen maddelerinde düzenlenen müteselsil borçluluğun özellikleri şu şekildedir:

1- Müteselsil borçlular, borcun tamamını ödeyinceye kadar bunlardan herbiri borcun

tamamından sorumludurlar.

2- Borçluların adedi kadar bağımsız (müstakil) alacak hakkı vardır. Alacaklı borcun tamamı üzerinden her biri aleyhine dava açabilir ve icra takibinde bulunabilir.

3-Borçlulardan biri borcun tamamını öderse, diğer borçlular borçluluktan kurtulur. Eğer

borç kısmen ödenmiş ise ödeyen de dahil olmak üzere geriye kalan borç üzerinde bütün borçluların müteselsil sorumlulukları devam eder.

4- Borçlulardan biri borcun tamamını veya bir kısmını peşin ödemiş ise payından fazla

ödediği oranda diğer borçlulara rücu edebilir.

Diğer taraftan, 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun Mükerrer 227 nci maddesine göre de; beyannameyi imzalayan veya tasdik raporunu düzenleyen meslek mensupları imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi zıyaana bağlı olarak salınacak vergi, ceza, gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar.

Yeminli mali müşavirlerin yaptıkları tasdik işlemleri için 3568 Sayılı Kanunla doğruluk sorumluluğu, 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu ile de uygunluk sorumluluğu getirilmiştir.

213 Sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre vergi ve ceza dava konusu yapılmadığı takdirde ihbarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 1 ay sonra; dava konusu yapılması halinde ise, dava sonucu verilen karara göre yeniden düzenlenen ihbarnamenin mükellefe tebliğini müteakip kesinleşir. Dolayısıyla tasdik ettiği bir konu veya belge ile ilgili olarak sonradan bir matrah ve vergi farkı ortaya çıkan yeminli mali müşavirlerin sorumluluğu ancak yukarıda belirtilen sürelerin geçmesinden ve tarhiyatın kesinleşmesinden sonra söz konusu olacaktır.