B.07.0.GEL.0.40/4006-261/006372 Sayılı Özelge

İLGİ : 05.01.1998 tarihli dilekçeniz.

İlgi dilekçenizin incelenmesinden, 1997 yılı ile ilgili olarak müşterek hesap şeklinde açılan tasarruflardan elde edilen menkul sermaye iratlarının beyanı konusunda bilgi istenildiği anlaşılmıştır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda 3946 sayılı Kanunla yapılan değişikliklerle 01.01.1997 tarihinden itibaren elde edilen, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının 5, 7, 12 ve 14 numaralı bentlerinde yazılı bulunan menkul sermaye iratlarının belli bir tutarı aşması halinde yıllık beyanname ile beyan edilmesi mecburiyeti getirilmiştir.

Aynı Kanunun geçici 39 uncu maddesinin 5 numaralı bendi ile de yıllık beyanname ile beyanı gereken söz konusu gelirlerin, bu maddede belirlenen esaslar çerçevesinde Maliye Bakanlığınca hesaplanacak indirim oranının uygulanması suretiyle bulunacak kısmı, 31.12.1999 tarihine kadar gelir vergisinden istisna edilmiştir.

06.02.1998 tarih ve 23250 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 209 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile konuya ilişkin açıklamalar yapılarak 1997 yılı gelirlerine uygulanacak indirim oranı % 67.6 olarak belirlenmiştir.

Bu çerçevede, yukarıda belirtilen menkul sermaye iratlarının toplam tutarının % 67.6 oranı uygulanmak suretiyle bulunacak kısmı gelir vergisinden istisna edilecek kalan tutarın 1.500.000.000 lirayı aşması halinde bu gelirler yıllık beyanname ile beyan edilecektir.

Geçici 39 uncu maddenin 5 numaralı bendinde, indirim oranının uygulanması suretiyle hesaplanan istisnanın, döviz cinsinden açılan hesaplara ödenen faiz ve kar payları hakkında uygulanmaması öngörülmüştür. Bu çerçevede, döviz cinsinden açılan hesaplardan elde edilen faiz ve kar paylarına istisna uygulanmayacak, T.C. Merkez Bankasınca belirlenen vade tarihindeki döviz alış kuru esas alınmak suretiyle hesaplanacak bu gelirlerin 1.500.000.000 lirayı aşması halinde tamamı beyan edilecektir.

Sözü edilen menkul sermaye iratlarının bankalarda açılan müşterek hesaplara ilişkin olması halinde, bankalarca düzenlenen belgelerde ödeme kimin adına gerçekleşiyor ise o kişi tarafından beyan edilmesi gerekeceğinden indirim oranının da beyan edilen gelire uygulanması gerekmektedir.

Gelir Vergisi Kanununun 93 üncü maddesinde aile reisi beyanının tanımı yapılarak aile reisi olan kocanın kendisinin, eşinin ve çocuklarının yıllık beyanname ile beyanı gereken gelirlerinin tek bir beyannamede birleştirilerek beyan edileceği hükme bağlanmıştır.

Aile reisi beyanında, Gelir Vergisi Kanununun 87 nci maddesinde düzenlenen ihtiyari toplama ve beyan bakımından aile reisi, eş ve çocuğun durumu ayrı ayrı değerlendirilecektir.

Buna göre, aile reisi tarafından verilecek yıllık beyannamede birleştirilerek beyan edilecek olan gelirler, bu kişilerin her birinin beyanı zorunlu olan gelirleri ile ihtiyari toplama hakkının beyan etme yönünde kullanıldığı gelirlerinden oluşacaktır.

Diğer taraftan, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esas olup, müşterek hesap adı altında açılmakla birlikte sözü edilen menkul sermaye iratlarının gerçekte ödemeye ilişkin olarak adına belge düzenlenen kişiye ait olmaması halinde vergilendirmenin de buna göre yapılacağı tabiidir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

Bakan a.

Genel Müdür Yardımcısı