B.07.0.GEL.0.40/4033-52/038662 Sayılı Özelge

İLGİ : 21.10.1998 tarih ve DEF.0.33.11.98/702-116/8940 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ve ekinin incelenmesinden, zirai ürün alım-satımı ile uğraşan mükelleflerin borsada yapacakları tescil işlemlerinde 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun geçici 48 inci madde hükmü ile ilgili olarak tevkifat yapılıp yapılmayacağı hususunda tereddüte düşüldüğü anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere, zirai ürün bedelleri üzerinden yapılan gelir vergisi tevkifatı ve buna ilişkin müteselsil sorumluluk konusunda yayımlanan 164 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde 5590 sayılı Kanuna göre kurulmuş olan Ticaret Borsalarında, Borsada işlem gören zirai ürünlerin tescil ettirilerek, çiftçilerden satın alınan zirai ürün bedellerinin tevkif edilerek vergi dairelerine ödenmesi gereken vergiden, Borsalar, yöneticileri ve zirai ürünü satın alanların müteselsilen sorumlu olacağı belirtilmiş bulunmaktadır.

Öte yandan, 4369 sayılı Kanun ile Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 48 inci maddenin birinci fıkrasında "Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri (adi kollektif ve adi komandit şirketler dahil), işletmelerinde mevcut olduğu halde kayıtlarında yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşlarını kendilerince veya bağlı oldukları meslek kuruluşunca tespit edilecek rayiç bedel ile bu Kanunun yayımını izleyen üçüncü ayın son iş gününe kadar bir envanter listesi ile vergi dairelerine bildirmek suretiyle defterlerine kaydedebilirler. Bu suretle beyan edilen kıymetlerin satılması halinde satış bedeli bunların deftere kaydedilen bedelinden düşük olamaz. Bildirime dahil edilen varlıklar için amortisman ayrılmaz." denilmektedir.

Konuya ilişkin açıklamalar 15.09.1998 tarihli ve 23464 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 Seri No.lu Genel Tebliğde yapılmıştır.

Söz konusu Tebliğin "4.4. Vergisel yükümlülükler" başlıklı bölümünde açıklandığı üzere geçici 48 inci madde uyarınca beyan edilerek kayıtlara intikal ettirilen emtia, makine, teçhizat ve demirbaşların bedeli üzerinden Katma Değer Vergisi Kanununa 4369 sayılı Kanunla eklenen geçici 13 üncü madde uyarınca katma değer vergisi hesaplanarak, 2 No.lu Beyanname ile sorumlu sıfatıyla beyan edilecek ve aynı süre içinde ödenecektir.

Bu açıklamalar çerçevesinde, Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, işletmelerinde mevcut olduğu halde kayıtlarında yer almayan emtiaları bir envanter listesi ile katma değer vergisi yönünden bağlı oldukları vergi dairesine bildirecek ve yasal kayıt süresi içerisinde kayıtlarına intikal ettirecek olup, bildirmeleri gereken emtialarla ilgili olarak borsadaki tescil işlemleri sırasında tevkifat yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, anılan hükümlerin uygulanmasında 24 Ekim 1998 tarih ve 23503 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4369 sayılı Kanuna ilişkin 2 Seri No.lu Genel Tebliğin de göz önünde bulundurulacağı tabiidir.

Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yapılarak, durumun ilgililere bildirilmesini rica ederim.