B.07.0.GEL.0.40/4033-55/5115 Sayılı Özelge

İlgide kayıtlı yazınızın incelenmesinden, iliniz ..... Vergi Dairesi mükelleflerinden .....'in ticari kazanç mükellefi olduğu, 1997 yılında elde ettiği repo kazancının (ticari işletmesine dahil olmayan) hayat standartı uygulamasında izah nedeni gelir olarak dikkate alınıp alınmayacağı konusunda tereddüte düşüldüğü anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun Geçici 35 inci maddesinde gerçek usulde gelir vergisine tabi tutulan tacirlerle serbest meslek erbabının hayat standartı esasına tabi tutulacağı, beyan edilen gelirden düşük olması halinde bu düşüklüğün hangi gelirlerle izah edilebileceği hükme bağlanmıştır.

Diğer taraftan, 30.12.1993 tarih ve 21804 sayılı Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yayınlanan 3946 sayılı Kanunun 27 nci maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun Geçici 35 nci maddesine eklenen 7 numaralı fıkrada, "Mükellefler, kendilerine, eşlerine ve çocuklarına ait ve üzerinden gelir vergisi ödenen gelirleri (hamiline yazılı mevduat ve yazılı menkul kıymetlerden elde edilen gelirler hariç) ile kendilerine ve eşlerine ait emekli maluliyet dul ve yetim aylığı bulunduğunu belgelendirdikleri takdirde, bu gelirler hayat standartı esasına göre kazancın tesbitinde izah nedeni gelir olarak kabul edilir." Aynı Kanunun 39 uncu maddesinde de bu hükmün 1993 yılı gelirlerine de uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.

Anılan Kanunun 94 üncü maddesinin 14 numaralı bendi uyarınca da, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının 14 numaralı bendinde yer alan menkul sermaye iratlarından (repo kazançları) tevkifat yapılacağı hüküm altına alınmış, 20 Aralık 1996 tarih ve 96/8955 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 01.01.1997-31.12.1997 tarihleri arası için tevkifat nispeti % 0 olarak belirlenmiştir.

Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere repo kazançları Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi hükmü çerçevesinde tevkifat kapsamında olup, tevkifat oranının (0) olması durumu değiştirmemektedir. Dolayısıyla, mükellefin üzerinden vergi tevkifatı yapılan repo kazancının hayat standartı uygulamasında izah nedeni gelir olarak dikkate alınması gerekmektedir.

Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun geçici 39/5 maddesi gereğince indirim oranı uygulananan gelirlerden olan repo kazancının indirim oranı uygulanmadan önceki tutarının izah nedeni olarak dikkate alınması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini, durumun yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde değerlendirilerek gereğinin yapılmasını ve işlem sonucundan adı geçene de bilgi verilmesini rica ederim.