B.07.0.GEL.0.40/4034-679/1406 Sayılı Özelge

Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 75 nçi maddesinde nelerin menkul sermaye iratları olduğu sayılmış, aynı maddenin ikinci fıkrasının 5 numaralı bendinde de; her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirlerin (Döviz cinsinden yahut dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetlerin itfası sırasında oluşan değer artışları irat sayılmaz.) menkul sermaye iradı olduğu hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanunun irat sayılmayan halleri belirleyen 76 ncı maddesinin ikinci fıkrasında; 75 nci maddenin ikinci fıkrasının 5,6,7,12 ve 14 numaralı bentlerinde yer alan menkul sermaye iratlarına (döviz cinsinden açılan hesaplara ödenen faiz ve kar paylan, dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilenler hariç) bu maddede belirtilen indirim oranının uygulanması suretiyle bulunacak kısmının, bu iratların beyanı sırasında indirim olarak dikkate alınacağı belirtilmiş bulunmaktadır.

Yine anılan Kanunun "Zararların karlara takas ve mahsubu" başlıklı 88 inci maddesinde; gelirin toplanmasında gelir kaynaklarının bir kısmından hasıl olan zararların diğer kaynakların kazanç ve iratlarına mahsup edileceği belirtilmiş, üçüncü fıkrasında ise, menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarında, gider fazlalığından doğanlar hariç, sermayede vukua gelen eksilmelerin zarar addolunulmayacağı belirtilmiştir.

Diğer taraftan, söz konusu Kanununun 4783 sayılı Kanunla değişen geçici 59 uncu maddesiyle 31.12.2005 tarihine kadar, 26.7.2001-31.12.2003 tarihleri arasında ihraç edilen Devlet tahvilleri ve hazine bonolarının faiz gelirleri ve elden çıkarılmasından sağlanan diğer kazançlar toplamının 2003 takvim yılı için 121.794.000.000 milyar lirası gelir vergisinden müstesna tutulmuştur.

Bu açıklamalara göre, döviz cinsinden yahut dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetlerin itfası sırasında oluşan değer artışları irat sayılmadığından vergilendirilmemekte olup, bu çerçevede döviz kurundaki değişim nedeniyle sermayede oluşan değer azalışlarının da zarar olarak kabul edilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Dolayısıyla,söz konusu Devlet iç borçlanma senetlerinden elde edilen faiz gelirlerinin Gelir Vergisi Kanununun 85, 86 ve geçici 59 uncu maddeleri hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek beyan edilmesi gerekmektedir.

Bu hükümlerden de anlaşılacağı üzere, döviz cinsinden olup 2002 yılında ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinden elde edilen faiz gelirlerine indirim oranı uygulanmayacak olup, 2003 takvim yılı için belirlenen 121.794.000.000 milyar liralık istisna uygulanması sonucu kalan tutar o yıla ilişkin beyan sınırı olan 12 milyar lirayı aşması halinde beyan edilecektir.

Bilgi edinilmesi rica ederim.