B.07.0.GEL.0.40/4054-17/17630 Sayılı Özelge

SAKARYA VALİLİĞİ

(Defterdarlık: Gelir Müdürlüğüne)

İLGİ: 13.9.1996 tarih ve B.07.4.DEF.0.54.10/GVK:l21-96-40/7684 sayılı yazınız.

İliniz ..... ilçesi ..... Köyü adresinde bulunan ........ ile ilgili yazınız ve eklerinin incelenmesinden; çiftçilik yapan ödevlinin gayri ticari olarak tescil ettirdiği ..... plakalı kamyonla ilgili olarak düzenlenen 4.9.1996 tarih ve 19/41 no.lu yoklama tutanağı ile söz konusu kamyonu zirai faaliyetinde kullandığı belirtilmekle birlikte, kamyonun daha ziyade nakliyecilik faaliyetinde kullanılmaya müsait araç olması nedeniyle yapılacak işlem konusunda tereddüte düşüldüğü anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 37'nci maddesinin birinci fıkrasında, her türlü ticari ve sınai faaliyetten doğan kazançların ticari kazanç olduğu belirtilmiştir.

Aynı Kanunun 10'uncu maddesinde, "küçük çiftçi gelir vergisinden muaftır." denilmiş, çiftçilerin bu vergi karşısında küçük çiftçi olup olmadıklarının ise 12 ve 13'üncü maddelerde yazılı işletme büyüklüğü ve yıllık satış tutarı esaslarına göre tayin olunacağı, bu şartlardan herhangi birini haiz bulunmayanların küçük çiftçi muaflığından yararlanamayacakları hükme bağlanmıştır.

Yine aynı Kanunun 11'inci maddesinde, ticari veya mesleki kazançları dolayısıyla gerçek usulde gelir vergisine tabi olanlardan zirai faaliyette bulunanlar ile bir biçerdövere veya benzeri mahiyetteki bir motorlu araca veya birden fazla traktöre sahip olan çiftçilerin de küçük çiftçi muaflığından yararlanamayacakları belirtilmiş bulunmaktadır.

Öte yandan, anılan Kanunun 52'nci maddesinde, zirai faaliyet, "arazide, deniz, göl ve nehirlerde, ekim, dikim, bakım, üretme, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veyahut doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle nebat, orman, hayvan, balık ve bunların mahsullerinin istihsalini, avlanmasını, avcıları ve yetiştiricileri tarafından muhafazasını, taşınmasını, satılmasını veya bu mahsullerden sair bir şekilde faydalanılmasını" ifade eder şeklinde tanımlanmış, satışların dükkan ve mağaza açılarak yapılması halinde mahsullerin dükkan ve mağazaya gelinceye kadar geçirdikleri safhaların zirai faaliyet safhasında kalacağı belirtilmiştir.

Zirai faaliyette bulunan ödevlilerin kendi zirai işlerinde kullandıkları kamyon ve benzeri araçların, ayrıca nakliyecilik yapılmaması şartıyla trafik kaydının gayri ticari olması mümkün bulunmaktadır.

Ödevli ..... nezdinde düzenlenen ..... sıra No.lu yoklama fişinde, çiftçilikle iştigal eden mükellefin nakliyecilik yapmadığı, söz konusu aracı kendi işinde bağ ve bahçeye giderken kullandığı belirtilmektedir. Bu durumda, adı geçenin zirai işlerinde kullandığı taşıtın gayri ticari olmasında bir sakınca bulunmamaktadır.

Bununla birlikte, adı geçen zirai işlerde kullanılabilir bir motorlu araca sahip olduğundan Gelir Vergisi Kanununun 11 inci maddesine göre küçük çiftçi muaflığından yararlanması mümkün olmayıp, zirai kazanç mükellefiyetinin tesis edilmesi gerekmektedir.

Ayrıca, anılan nakil vasıtası zirai faaliyetten ziyade ticari faaliyette; özellikle nakliyecilikte kullanılmaya müsait vasıtalardan olduğundan, bu ve bu durumda olan mükelleflerin çok sık aralıklarla yoklamaya sevk edilerek gerçek durumlarının tespit edilmesi ve sonucuna göre işlem yapılması uygun olacaktır.

Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yapılarak, sonucundan adı geçene de bilgi verilmesini rica ederim.