B.07.0.GEL.0.42/4215-4-1045/16464 Sayılı Özelge

(Defterdarlık: Vasıtasız V. Gelir Müdürlüğüne)

İLGİ: 9.9.1997 tarih ve B.07.4.DEF.0.06.11/GVK-11018-107/8286 sayılı yazınız.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesinde, "Müellif, mütercim, heykeltraş, hattat, ressam, bestekar ve mucitlerin ve bunların kanuni mirasçılarının şiir, hikaye, roman, makale, bilimsel araştırma ve incelemeleri, röportaj, karikatür, fotoğraf, film, video band, radyo ve televizyon senaryo ve oyunu gibi eserlerini gazete, dergi, radyo, televizyon ve videoda yayınlamak veya kitap, resim, heykel ve nota halindeki eserleri ile ihtira beratlarını satmak veya bunlar üzerindeki mevcut haklarını devir ve temlik etmek veya kiralamak suretiyle elde ettikleri hasılat Gelir Vergisinden müstesnadır..." denilmiştir.

Gelir Vergisi Kanununa 4369 sayılı Kanunla eklenen geçici 7 nci maddede, "1.1.1999 - 31.12.2008 tarihleri arasında, Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesinde sayılan serbest meslek faaliyetlerinden elde edilen hasılatın aynı Kanunun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin birinci ve ikinci gelir dilimleri toplamını aşan kısmı için 18 inci maddedeki istisna uygulanmaz.

Bu istisnanın Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi uyarınca tevkif suretiyle ödenecek vergiye şümulü yoktur." hükmü yer almış ve istisna edilecek tutara sınırlama getirilmiştir.

Söz konusu istisna tutarı 1999 yılı için 7.000.000.000 liradır. Serbest meslek kazançlarına tanınan bu istisna, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi uyarınca tevkif suretiyle ödenecek vergiyi kapsamamaktadır.

Konuya ilişkin olarak 19.02.1999 tarih ve 23616 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 221, 4.3.1999 tarih ve 23629 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 223 ve 7.4.1999 tarih ve 23659 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 224 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğlerinde gerekli açıklamalar yapılmış bulunmaktadır.

Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında vergi tevkifatı yapmak zorunda olanlar belirtilmiş, aynı fıkranın 2 numaralı bendinde yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerden, 18 inci madde kapsamına giren serbest meslek işlerinde %10, diğerlerinde % 20 (% 20 oranı 99/12623 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Karar gereğince 1/4/1999 tarihinden itibaren yapılan ödemeler için % 15'tir.) olarak tevkifat yapılacağı hükme bağlanmıştır. Tevkifat uygulamasında serbest meslek kazancının devamlı veya arızi nitelikte olmasının herhangi bir önemi bulunmamaktadır.

Anılan Kanunun 1.1.1999 tarihinden itibaren yürürlüğe girmek üzere 4369 sayılı Kanunla değiştirilen 80 inci maddesinin birinci fıkrasında; "Bu Kanunun 2 nci maddesinin 1-6 numaralı bentlerinde yazılı gelir unsurları ile ilişkilendirilemeyen gelirler, kaynağı ne olursa olsun diğer kazanç ve irat olarak bu bölümde yer alan hükümlere göre vergilendirilir." hükmüne yer verilmiş, üçüncü fıkrasında ise, bu madde hükmüne göre vergilendirme yapabilmek için bir takvim yılı içinde elde edilen diğer kazanç ve iratlar kapsamındaki gelirin, 103 üncü maddede yazılı tarifenin birinci ve ikinci gelir dilimleri toplamının yarısını aşmasının şart olduğu belirtilmiştir.

Bu açıklamalar çerçevesinde, yapılan değerlendirmede İlgi yazınız ekinde yer alan ve Suat Melek'e ait "Savunma Sanayiinde Kullanılan Kısaltmalar" ve "Ölçüler Birimler ve Tablolar" adlı kitapların Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesinde sayılan eserlerden olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, kitapların satışından elde edilen gelir nedeniyle adı geçenin Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesinde yer alan istisnadan faydalanması mümkün bulunmaktadır.

Buna göre; söz konusu kitapların 18 inci maddede belirtilen şekilde değerlendirilmesi karşılığında 1998 ve önceki yıllarda elde edilen hasılat üzerinden, bu hasılatın elde edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre belirlenen oranda (G:VK. Md. 94/2-a) vergi tevkifatı yapılacaktır. Bu suretle elde edilen kazanç için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmemesi ve diğer gelirler nedeniyle beyanname verilmesi halinde de, bu kazancın beyannameye ithal edilmemesi gerekmektedir.

1.1.1999 tarihinden itibaren elde edilen hasılatlarla ilgili olarak ise, aşağıda açıklandığı şekilde işlem yapılması gerekmektedir.

Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesi kapsamına giren faaliyetlerin mutad meslek halinde ifa edildiği durumda, bu faaliyetten kazanç temin edilmemiş olsa dahi yıllık beyanname verilmesi gerekmektedir. Bu durumda, Suat Melek'in faaliyetini mutad olarak sürdürmesi halinde, bu faaliyetinden dolayı elde edeceği hasılatı, istisna tutarına bakmaksızın yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan etmesi, beyan edeceği gelir vergisi matrahının hesaplanmasında da istisna tutarını indirmesi gerekecektir. Ayrıca, adı geçenin faaliyeti ile ilgili giderlerini, istisna edilen kısma isabet eden ve (İstisna Tutarı / Toplam Hasılat)x Toplam Gider formülüne göre hesaplanan giderler hariç olmak üzere, indirim konusu yapması mümkün bulunmaktadır.