B.07.0.GEL.0.49/4906-46/19428 Sayılı Özelge

(Defterdarlık: Gelir Müdürlüğüne)

iLGI: 22.3.1995 gün ve B.07.4.DEF.0.05.10.05-55/1125 sayılı yazınız.

Yazınızda, ..... Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğü bünyesinde kurulan ..... Halk Eğitimi Okul Kooperatifinin kursiyerlerden alınacak emtialar için stopaj gelir vergisi, katma değer vergisi ve kurumlar vergisi yönünden mükellefiyet tesis ettirip ettirmeyecekleri hususu sorulmaktadır.

Bilindiği iızere, 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1/B maddesiyle kooperatifler kurumlar vergisi mükellefiyetine alınmıştır. Ancak, Kanunun 3'üncü maddesinin ikinci fıkrasında, okul kooperatifleri gibi dernek veya adi şirket mahiyetinde olanların bu Kanunun uygulanmasında kooperatif addolunmayacağı belirtilmiştir.

Kurumlar Vergisi Kanununun anılan maddesinde belirtilen okul kooperatiflerinden, okul öğrencileri veya okul idaresi tarafından işletilen ve sadece öğrenci ve öğretmenlere hizmet veren dernek veya adi şirket niteliğindeki işletmeler anlaşılmalıdır.

Buna göre, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulan ve öğrenci ihtiyaçları yanında diğer kişilerin de ihtiyaçlarına karşılık veren cins ve miktarda emtia alım ve satımı yapan kooperatifler, Kurumlar Vergisi Kanununun 3'üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan " okul kooperatifleri" kapsamında değerlendirilemeyeceğinden kurumlar vergisi mükellefi olacaklardır.

Öte yandan, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1/3-g maddesine göre, genel ve katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birliklere, üniversitelere, dernek ve vakıflara, her türlü mesleki kuruluşlara ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya bunlara ait veya tabi diğer müesseselerin ticari, sınai, zirai ve mesleki nitelikteki teslim ve hizmetleri katma değer vergisine tabi bulunmaktadır.

Buna göre, okul idaresi veya öğrenciler tarafından okulun bünyesi içinde işletilen okul kooperatifilerinin teslim ve hizmetleri, sadece okul öğrencilerine hitap edecek büyüklükte olması şartıyla katma değer vergisine tabi olmayacaktır. Öğrencilerin ihtiyaçlarını aşan, öğretmenler ve diğer personele yönelik satışlar yapan okul kooperatifleri ise katma değer vergisi mükellefiyeti tesis ettireceklerdir.

Diğer taraftan, kursiyerlerden alınacak emtialar, ticari bir faaliyet için alınmadığından 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94/13 üncü maddesi gereğince gelir vergisi stopajına tabi tutulmaması gerekir.

Bilgi edinilmesi rica ederim.