B.07.0.GEL.0.53/5301- 2081/22381 Sayılı Özelge

İlgide kayıtlı yazınız incelendi.

1- KURUMLAR VERGİSİ YÖNÜNDEN:

Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde kooperatifler kurumlar vergisi mükellefleri arasında sayılmıştır. Aynı Kanunun 7 nci maddesinin 16 ncı bendine göre kooperatiflerin anasözleşmesinde:

a) Sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması,

b) İdare meclisi başkan ve üyelerine kazanç üzerinden hisse verilmemesi,

c) İhtiyat akçelerinin ortaklara dağıtılmaması,

d) Münhasıran ortaklarıyla iş görülmesi,

şartlarının yazılı olması gerekmektedir.

Yukarıda yer alan münhasıran ortaklarla iş görülmesi şartı; kooperatifin anasözleşmesinde yer alan faaliyet konusuna giren işlemlerin aynı zamanda kooperatif ortağı ile yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Yapılan iş amaçlanan bir iş olsa dahi ortak olmayanlarla yapılması, ya da ortaklarla yapılsa dahi amaçlanan bir iş olmaması halinde muafiyet şartı ihlal edilmiş olmaktadır.

.... Konut Yapı Kooperatifinin dilekçesinin incelenmesinden, kooperatifin arsa sahiplerine arsalarının karşılığı olarak kat inşaa ettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda kooperatifin, ortağı olmayan kişiler için konut ve işyeri inşa etmesi yukarıda açıklanan muafiyet şartlarından "Münhasıran ortaklarla iş görülmesi" şartının ihlali sayıldığından kurumlar vergisi muafiyetinden faydalanması mümkün bulunmamaktadır. Dolayısıyla adı geçen kooperatifin söz konusu inşaat işinden elde ettiği kazançların beyan edilerek vergilendirilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, kooperatifin arsa sahiplerine arsaları karşılığı inşaa ettiği daire ve dükkanlar, kooperatifin ortakları için inşaa ettiği daire ve dükkanların arsa bedelini teşkil etmektedir.

2- KATMA DEĞER VERGİSİ YÖNÜNDEN:

Kooperatiflerin başkalarının arsaları üzerinde, arsa karşılığı bağımsız birim inşa etmeleri halinde 30 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (D) bölümüne göre işlem yapılacaktır. Buna göre kooperatifin inşa ettiği bağımsız birimlerden net alanı 150 m2'nin altında konut niteliği taşıyanların arsa sahibine teslimi vergiden müstesna olacak, 150 m2'nin üstündeki konutlar ile net alanına bakılmaksızın konut dışı bağımsız birimlerin tesliminde ise vergi uygulanacaktır.

Arsa karşılığı bağımsız birim inşa eden kooperatiflerin, bu kapsamda teslim ettikleri bağımsız birimlerin tamamı istisna kapsamına girse bile katma değer vergisi mükellefiyeti tesis ettirmeleri ve her ay beyanname vermeleri gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.