B.07.0.GEL.0.53-5320-237/22127 Sayılı Özelge

(Defterdarlık: Gelir Müdürlüğü)

İliniz ..... mükelleflerinden ..... A.Ş. tarafından Bakanlığımıza intikal ettirilen 14.04.1997 tarih ve 551/171 sayılı dilekçenin bir örneği ilişikte gönderilmiştir.

Söz konusu dilekçede 625 sayılı Özel Eğitim Kurumları Kanununa göre özel okul işletmeciliği yaptıkları belirtilerek, dönem başında mahalli veya genel yayın organlarıyla ilan edilen öğrenim ücretlerinden daha düşük bedelle hizmet vermeleri halinde gelir, kurumlar ve katma değer vergisi uygulaması bakımından hangi bedelin esas alınacağı konusundaki Bakanlığımız görüşü sorulmaktadır.

Bilindiği üzere, Kurumlar Vergisi Kanununun 13. maddesinde, kurumlar vergisinin; Kanunun 1. maddesinde yazılı mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 37. maddesinin birinci fıkrasında da her türlü ticari ve sınai faaliyetten doğan kazançların ticari kazanç olduğu hükme bağlanmıştır.

Diğer taraftan, ticari kazancın gerçek usulde tespitinde, elde edilen hasılat ve yapılan giderler gerçek tutarları ile dikkate alınır. En basit tanımı ile mal veya hizmetin gerçek tutarı, piyasa koşulları altında birbirinden bağımsız alıcı ve satıcı arasında ticari ve teknik icaplara uygun olarak anlaşılan tutarı ifade etmektedir. Bu tutarın bir mesleki kuruluş veya yetkili kurum tarafından belirlenen ücret tarifesine göre düşüklük göstermesi mümkün olup ticari kazancın tespitinde gerçek mal ve hizmet bedelinin dikkate alınması gerekir. Ancak bu bedelin emsaline göre açık bir düşüklük göstermemesi gerekeceği tabiidir.

Öte yandan, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 20/1. maddesine göre teslim ve hizmet işlemlerinde matrah bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedeldir.

Ayrıca, anılan Kanunun 27/2. maddesi ile bedelin emsal bedeline göre açık bir şekilde düşük olduğu ve bu düşüklüğün mükellefçe haklı bir sebeple açıklanmadığı hallerde de matrah olarak emsal bedel veya emsal ücretinin esas alınacağı hükme bağlanmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, 625 sayılı Kanuna göre işletilen özel okul ve dersanelerin ilan ettiği öğrenim ücretlerinden daha düşük bedelle öğrenci okutmaları halinde gelir, kurumlar ve katma değer vergisi uygulaması bakımından esas alınacak bedel bu hizmetin karşılığını teşkil eden gerçek bedeldir.

Ancak, kayıtlara intikal ettirilen bedelin emsaline göre açık bir şekilde düşük olması ve bu düşüklüğün nedeninin ekonomik ve teknik icaplara uygun olarak açıklanamaması halinde, Milli Eğitim Bakanlığınca ilan edilen öğrenim ücretleri de dikkate alınarak yapılacak inceleme sonucunda elde edilecek verilere göre gerekirse mükellef kurum adına ilave tarhiyat yapılacaktır.

Bilgi edinilmesi ile durumun dilekçesine cevaben adı geçene de duyurulmasını rica ederim.