B.07.0.GEL.0.60/6000-2217/25190 Sayılı Özelge

İlgide kayıtlı yazınız ve eklerinin incelenmesinden, 14/04/1998 tarihinde ölen ......'nin mirası ile ilgili veraset ve intikal vergisi beyannamesinin mirasçıları tarafından 12/08/1998 tarihinde verildiği, daha sonra vergi dairesince murise ait olup söz konusu beyannamede beyan edilmediği anlaşılan ..... Anonim Şirketi'ndeki 5.030.370.000.-TL değerindeki hissesi için bu değer üzerinden mirasçılar adına ikmalen cezalı tarhiyat yapıldığı, mirasçılarca bu tarhiyat için uzlaşma talebinde bulunulduğu ve uzlaşmanın sağlanması sonucunda komisyon kararına göre yapılan tarhiyatın kesinleştiği, ancak, adı geçen şirket tarafından ilgili vergi dairesine başvuruda bulunularak murisin ölüm tarihi itibariyle şirketteki hissesinin değerinin 162.270.000.-TL olduğunun, hisse değerinin ölümünden sonra gerçekleştirilen sermaye artırımı sonucu 5.030.370.000.-TL'na yükseldiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği gibi, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun Ek 1'inci maddesinde, ikmalen, re'sen veya idarece tarh edilen vergi ve bunlara ilişkin cezalar hususunda idare ile mükellefin uzlaşabileceği, ek 6'ncı maddesinde ise uzlaşmaya varılması halinde, "... tutanakla tespit edilen hususlar hakkında dava açılamaz ve hiçbir mercie şikayette bulunulamaz..." hükmüne yer verilmiştir.

Bu hükme göre, uzlaşmanın gerçekleşmesi halinde uzlaşma tutanağının mükellefe tebliğ ile üzerinde uzlaşılan vergi kesinleşmektedir.

Ancak, vergi sistemimizde "hata üzerinden vergi alınmaması" esası açık bir şekilde benimsenmiş olup, Vergi Usul Kanunu'nun 116 ve müteakip maddelerinde tanımlanmış olan vergi hatalarının düzeltme hükümleri çerçevesinde düzeltilmesine imkan tanınmıştır.

Bu hata türlerinden sadece aşağıda belirtilen;

-Vergi mevzuuna girmeyen veya vergiden muaf olanlara yapılmış olan tarhiyatların,

-Vergiye tabi olmamaları gerekenler adına yapılan tarhiyatların,

-Aynı vergilendirme dönemi için yapılan mükerrer tarhiyatların,

uzlaşma mevzu edilmiş ve üzerinde uzlaşılmış olması ve bu hatalı durumun uzlaşma sırasında dikkate alınmamış olması hallerinde, söz konusu hataların Vergi Usul Kanunu'nun düzeltme hükümleri çerçevesinde düzeltilmesi şeklinde bir uygulama yapılması yönünde Bakanlık Makamından onay alınmış ve uygulamaya bu şekilde yön verilmiştir.

Bu uygulama, kısmi vergi hatası taşıyan tarhiyatların düzeltilmesine imkan tanımamakta ancak, vergi kanunlarının mevcut hükümleri karşısında hiç yapılmaması gerektiği halde yapılmış olup uzlaşma yolu ile kesinleşen tarhiyatların düzeltilmesini kapsamaktadır.

Bu durumda, tarhiyat sonrası uzlaşma yoluyla kesinleşen herhangi bir vergilendirme olayında yukarıda üç şekilde sayılmış olan hata türlerinden herhangi birinin yapıldığının tespit edilmesi halinde Vergi Usul Kanunu'nun düzeltme hükümlerine göre düzeltilmesi mümkün bulunmaktadır.

Yazınızda belirtilen olayda, Vergi Usul Kanunu'nun 117/1'inci maddesinde tanımlanmış olan matrah hatası yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, .....'nin mirası ile ilgili vergilendirme işleminde uzlaşmaya konu edilmiş ve uzlaşmanın sağlanması sonucu kesinleşmiş bulunan tarhiyatta yapılmış olan matrah hatası, yukarıda üç bent halinde tanımlanmış olan hata türlerinden herhangi birisinin kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, bu tarhiyatın Vergi Usul Kanunu'nun düzeltme hükümlerine göre düzeltilmesi mümkün değildir.

Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yapılarak sonucundan 15/01/2001 tarihli dilekçesine cevaben mükellefe bilgi verilmesini rica ederim.