B.07.1.GİB.0.01.53/5317-2358 Sayılı Özelge

1- 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 28 inci maddesinin ikinci fıkrasında; "Bankerlerin yapmış oldukları banka muamele ve hizmetleri dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paralar (kendileri veya başkaları hesabına menkul kıymet alıp satmayı, alım-satıma tavassut etmeyi veya alıp sattıkları menkul kıymet karşılığı borçları ödemeyi taahhüt etmeyi meslek haline getirenlerin bu faaliyetleri dolayısıyla lehlerine kalan paralar ile mevduat faizi vermek veya sair adlarla faiz ve benzeri menfaatler sağlamak üzere devamlı olarak para toplama işiyle uğraşanların topladıkları paralara sağladıkları gelir ve menfaatler üzerinden komisyon, ücret, hizmet karşılığı gibi adlarla aldıkları paralar dahil) da banka ve sigorta muameleleri vergisine tabidir." hükmü yer almakta olup son fıkrasında ise, 2279 sayılı Kanuna göre ikraz işleriyle uğraşanlarla ikinci fıkrada belirtilen muamele ve hizmetlerden herhangi birini devamlı olarak yapanların bu Kanunun uygulanmasında banker sayılacağı belirtilmektedir.

Aynı Kanunun mükellefi belirleyen 30 uncu maddesinde ise, banka ve sigorta muameleleri vergisini banka ve bankerlerle sigorta şirketlerinin ödeyeceği hükmü bulunmaktadır.

Anılan hüküm uyarınca, faiz karşılığı borç para verilmesi işi ile devamlı olarak uğraşanlar banker sayılmaktadır. Anılan Kanunda belirtilen borç para verme işleminin devamlı yapılmasından maksat; aynı takvim yılı içinde birden fazla kişiye ya da birden fazla olmak üzere bir kişiye veya birbirini izleyen yıllarda bir ya da birden çok kişiye ödünç para verilmesidir.

Buna göre, devamlı olarak holding veya şirketin diğer holding veya şirketlere faiz karşılığı fon kullandırılması halinde, banker kapsamında banka ve sigorta muameleleri vergisi mükellefi olması ve bu işlemler dolayısıyla lehe aldığı paraların banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi tutulması gerekmektedir.

Diğer taraftan, Holdingin devamlı olarak bankalardan ve diğer finans kuruluşlarından kredi alıp bunu grup şirketlerine faiz veya komisyon karşılığı kullandırması halinde de banker sayılarak lehine aldığı paraların % 5 oranında banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi tutulacağı tabiidir.

2- Katma Değer Vergisi Kanunun 1/1. maddesine göre, Türkiye'de ticari, sınaî, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabidir.

Aynı Kanunun 17/4-e maddesi ile banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına giren işlemler ve sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin işlemleri ile Kurumlar Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin (24) numaralı bendinde belirtilen kurumların kredi teminatı sağlama işlemleri katma değer vergisinden istisna edilmiştir.

Bu hükümlere göre;

a) Bağlı şirket veya holdingden sağlanan finansman temini işlemi hizmet niteliği taşıdığından bu hizmetin karşılığını teşkil eden faiz, komisyon vb. ödemeler üzerinden katma değer vergisi hesaplanması gerekir. Ancak, bağlı şirket veya holdingin bu tür ödünç verme işlemleri banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamında mütalaa edildiğinden Kanunun 17/4-e maddesi gereğince bu ödünç verme işlemlerinden elde edilen faiz, komisyon vb. ödemeler katma değer vergisinden müstesna olacaktır.

b) Yurtiçi ve yurtdışı bankalardan sağlanan krediler nedeniyle ödenen faiz, komisyon vb. ödemeler Kanunun 17/4-e maddesine göre katma değer vergisinden istisnadır. Bu kredi tutarına ilişkin masrafların herhangi bir fark ilave etmeksizin bağlı şirkete aynen yansıtılması, aslı vergiye tabi olmayan bir işleme ilişkin masraf aktarımı mahiyetinde olduğundan katma değer vergisine tabi tutulmayacaktır. Kredi aktarımı dolayısıyla masraflara ilaveten herhangi bir bedel alınması halinde ise bu bedel üzerinden katma değer vergisi hesaplanacaktır.