B.07.1.GİB.0.02.60/6000-2515 Sayılı Özelge

Dava dilekçenizde sözü edilen konu ile ilgili olarak İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı ile yapılan yazışmadan;

-.....................'ın 03/04/2002 tarihinde vefatı üzerine diğer mirasçılarla birlikte tarafınızdan verilen veraset ve intikal vergisi beyannamesinde beyan ettiğiniz ticari sermayenin 2002/4 Sıra No.lu Denetim ve Koordinasyonu İç Genelgesi uyarınca Gelirler Kontrolörü ................. tarafından incelenmesi sonucu düzenlenen Vergi Tekniği Raporundaki açıklamalar gereğince vergi dairesince dosya ticari sermayenin takdiri için takdir komisyonuna sevk edildiği, .......... No.lu Takdir Komisyonu kararına istinaden adınıza 363.622,00 TL. veraset ve intikal vergisi tarh edilerek 29/11/2007 tarihinde tarafınıza tebliğ edildiği,

-Daha sonra ilgili vergi dairesine vermiş olduğunuz 28/11/2008 tarihli dilekçenizde, 4811 sayılı Vergi Barışı Kanununun 5 inci maddesinden faydalanma talebinizin ilgili vergi dairesince kabul edilmesi üzerine 181.811,00 TL. veraset ve intikal vergisi ile 263.162,00 TL. gecikme faizine ilişkin ödeme planının 28/12/2007 tarihinde tarafınıza tebliğ edildiği,

-Adınıza tahakkuk ettirilen veraset ve intikal vergisi ödemelerinin muhtelif tarihlerde ödediğiniz dolayısıyla vergi dairesine herhangi bir borcunuzun bulunmadığı, ayrıca adı geçen vergi dairesine vermiş olduğunuz 23/01/2008 tarihli dilekçenizde hesaplanan gecikme faizinin yasal olmadığı yönündeki düzeltme talebinizin reddedildiği

anlaşılmıştır.

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinde, "Veraset ve intikal vergisi matrahı, intikal eden malların Vergi Usul Kanununa göre bulunan değerleridir." denilmekte ve ön tarhiyat için mükellefler bir kolaylık sağlanması bakımından bazı değerleme ölçüleri öngörülmüş bulunmaktadır. Aynı maddenin (a) fıkrasında, ticari sermayenin değerlemesinde, mükelleflerin ölüm tarihine takaddüm eden takvim yılı bilançosuna göre bulunacak öz sermayeyi ticari sermaye olarak beyan edebilecekleri gibi, isterlerse ölüm tarihi itibariyle düzenlenecek bilançoyu esas alarak öz sermayelerini tespit edebilecekleri, belirlenmiş olup, anılan maddede tarh edilen vergiler intikal eden malların Vergi Usul Kanununa göre bulunacak değerlerine göre ikmal edileceği hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanunun 11 inci maddesinde, "Bu vergiye mevzu olacak malların değerleme günü, miras yoluyla vukubulan intikallerde mirasın açıldığı, diğer suretle vaki intikallerde malların hukuken iktisabedildiği gündür" denilmektedir.

Diğer taraftan, Türk Medeni Kanununun 575 ve 599 uncu maddelerinde ise mirasın mirasbırakanın ölümüyle açılacağı, mirasçıların miras bırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak kazanacakları, Kanunda öngörülen ayrık durumlar saklı kalmak üzere mirasçıların, mirasbırakanın ayni haklarını, alacaklarını, diğer malvarlığı haklarını taşınır ve taşınmazlar üzerindeki zilyetliklerini doğrudan doğruya kazanacakları belirlenmiştir.

Bu hükümlere göre, mükellefler vergilendirilecek bir servet dahil olan ticari sermayeyi, ölüm tarihine takaddüm eden takvim yılı bilançosuna göre bulunacak öz sermaye olarak beyan etseler dahi, idarece ölüm tarihi itibariyle düzenlenecek bilançoya ait öz sermayenin vergilendirilmesi gerekmektedir.

Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, mükelleflerin beyanına dayanılarak yapılan ilk tarhiyattan sonra vergi dairesinin değerlendirmesine göre yapılacak nihai tarhiyata esas olmak üzere intikal ede malların değerlemesinde ise 213 sayılı Vergi Usul Kanununun servetlerin değerlenmesine ilişkin esaslara göre yapılması gerekir.

Dilekçenizde sözü edilen olayda, .......................'ın 03/04/2002 tarihinde vefatı üzerine tarafınıza veraset yoluyla intikal eden şirketlerin sermayesinin tespiti amacıyla dosya ilgili vergi dairesi müdürlüğünce 15 No.lu Takdir Komisyonu Başkanlığına sevk edilmiş ve takdir komisyonu kararına istinaden adınıza ikmalen tarhiyat yapıldığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 112 inci maddesinin 3 numaralı bendi hükmü, ikmalen, re'sen ve idarece yapılan tarhiyatlarda verginin ait olduğu dönemin normal vade tarihinden, verginin kesinleştiği tarihe kadar geçen süre için gecikme faizi uygulanacağına ilişkin bulunmaktadır.