B.07.1.GİB.0.60/6000-2467-045937 Sayılı Özelge

Ancak, ek beyanname ile beyan edilen gayrimenkulün istimlak edilmesinden dolayı Tirebolu Mal Müdürlüğünce, veraset ve intikal vergisinin tarhında gayrimenkulün ölüm tarihindeki emlak vergisi değerinin mi, yoksa istimlak bedelinin mi dikkate alınacağı hususunda tereddüte düşülmesi nedeniyle Defterdarlığınız görüşü istenilmiş ve adı geçen Mal Müdürlüğüne yazılan 16/04/2008 tarih ve B.07.4.DEF.0.28.10/VİK.2186 sayılı yazınızda da "istimlak bedeli üzerinden vergilendirileceği" şeklinde görüş verilmiştir. Bu konuyla ilgili aşağıdaki açıklamaların yapılması uygun görülmüştür.

Bilindiği üzere, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde, 2591 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, gayrimenkullerin ticari işletmeye dahil olsun veya olmasın emlak vergisine esas olan değerle değerleneceği esası getirilmiş ve takdir komisyonları marifetiyle gayrimenkuller için "rayiç bedel" takdirine ilişkin işlemlere son verilmiş bulunmaktadır.

01/01/1983 tarihinde yürürlüğe giren bu değişikliğe göre, veraset yoluyla intikal eden gayrimenkuller için mükelleflerce beyan edilecek değerin en az emlak vergisi tarhına esas olan değer kadar olması esastır. Diğer bir ifade ile, veraset ve intikal vergisine konu olacak gayrimenkuller için ölüm tarihindeki emlak vergisi değeri veraset ve intikal vergisi için aynen geçerli olacaktır.

Aynı Kanunun 11 inci maddesinde, "Bu vergiye mevzu olacak malların değerleme günü, miras yoluyla vukubulan intikallerde mirasın açıldığı, diğer suretle vaki intikallerde malların hukuken iktisabedildiği gündür" hükmü yer almaktadır. Türk Medeni Kanununun 575 inci maddesinde ise, mirasın ölüm ile açılacağı belirtilmektedir.

Buna göre, veraset ve intikal vergisine konu olacak menkul ve gayrimenkul mallarla mameleke girebilen sair bütün hak ve alacakların veraset yoluyla vukubulan intikallerde ölüm tarihi itibariyle değerlendirilmesi gerekmektedir.

Yazınızda sözü edilen olayda, gayrimenkul sahibi kamulaştırma kararından önce (11/02/1996 tarihinde) vefat ettiğinden, veraset ve intikal vergisi tarhına murisin ölüm tarihindeki emlak vergisi tarhına esas olan değer, bu değerin bulunmaması halinde ise asgari ölçülere göre belirlenen emlak vergisi değerinin esas alınması gerekmektedir.

Ayrıca, mirasçılar tarafından verilen veraset ve intikal vergisi beyannamesinde beyan edilen gayrimenkulün yukarıda açıklanan şekilde tespit edilen değerleri üzerinden hesaplanan (gayrimenkule isabet eden) vergi ödenmemiş ise, anılan Kanunun 19 uncu maddesi uyarınca tamamının ödenmesinin veya 6183 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde yazılı cinsten (Bu maddenin 5 inci bendinde yazılı menkul mallar hariç.) teminat gösterilmesinin istenileceği tabiidir.

Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yapılmasını rica ederim.