B.07.1.GİB.0.66/6605-189/101487 Sayılı Özelge

İlgide kayıtlı yazınız ve ekleri ile İstanbul 3. Vergi Mahkemesinin Kararının incelenmesinden, vergi dairesinin haciz koyduğu menkul ve gayrimenkul malların ihale ile satışı sırasında, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununa göre alınan Tellallık Harcının mükellefinin satıcı olmasına rağmen harcın, Vergi Daireleri İşlem Yönergesinin 356 ncı maddesine göre alıcıdan tahsil edilmesi nedeniyle, konunun yargı mercilerinde dava konusu yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği gibi, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun tellallık harcının konusunu belirleyen 67 nci maddesinde, "Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde, belediyelere ait hal, balıkhane, mezat yerleri ve ilgilinin isteğine bağlı olarak belediye münadisi veya tellalı bulundurulan sair yerlerde gerçek veya tüzel kişiler tarafından her ne surette olursa olsun her çeşit menkul veya gayrimenkul mal ve mahsullerin satışı tellallık harcına tabidir." hükmü yer almaktadır.

Ayrıca, anılan Kanunun 68 inci maddesinin birinci fıkrasında, "Tellallık Harcını, mal ve mahsullerini satan gerçek veya tüzelkişiler ödemekle mükelleftirler." denilmekte ve 71 inci maddesinde ise  "Tellallık Harcı, belediyelerce görevlendirilecek yetkililer tarafından makbuz mukabili tahsil olunur." hükmüne yer verilmektedir.

Bu hükümlerin incelenmesinden de anlaşılacağı üzere, her çeşit menkul ve gayrimenkul mal ve mahsül satışından tellallık harcının alınabilmesi için satışın, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyelere ait hal, balıkhane, mezat yerlerinde ya da ilgilinin isteğine bağlı olarak belediye münadisi veya tellalı bulundurulan sair yerlerde yapılması gerekmekte olup harcın mükellefi, mal ve mahsulleri satılan gerçek veya tüzelkişilerdir.

Buna göre, vergi dairesi marifeti ile yukarıda belirtilen yerlerde yapılan satışlarda, tellallık harcının mükellefi, mal veya mahsulü vergi dairesi marifetiyle satılan gerçek veya tüzel kişi olduğundan, söz konusu harcın mal veya mahsulü satılan gerçek veya tüzel kişilerden ya da bu kişiler adına vergi dairesinden belediyece görevlendirilecek bir yetkili vasıtasıyla satış anında defaten makbuz mukabili tahsil edilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, belediyeye ait hal, balıkhane ve mezat yerleri dışında ve belediye münadisi veya tellalı bulundurulmaksızın vergi dairelerinin kendi satış mahallerinde yapacakları müzayedelerden tellallık harcı aranılmaması gerekir.

Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yapılmasını rica ederim.