B.07.1.GİB.0.66/6605-192/36458 Sayılı Özelge

Bilindiği gibi, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 67 nci maddesinde, "Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde, belediyelere ait hâl, balıkhane, mezat yerleri ve ilgilinin isteğine bağlı olarak belediye münadisi veya tellalı bulundurulan sair yerlerde gerçek veya tüzel kişiler tarafından her ne surette olursa olsun her çeşit menkul veya gayrimenkul mal ve mahsullerin satışı tellallık harcına tabidir." hükmü yer almaktadır.

Ayrıca, anılan Kanunun 68 inci maddesinin birinci fıkrasında, "Tellallık Harcını, mal ve mahsullerini satan gerçek veya tüzelkişiler ödemekle mükelleftirler." denilmekte ve 71 inci maddesinde ise  "Tellallık Harcı, belediyelerce görevlendirilecek yetkililer tarafından makbuz mukabili tahsil olunur."  hükmüne yer verilmektedir.

Diğer taraftan, 4706 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin son fıkrasında ise, "Hazineye ait taşınmaz malların satış ve devir işlemleri ve bu işlemler sırasında düzenlenen belgeler vergi, resim ve harçtan müstesnadır. Satışı yapılan taşınmaz mallar, satış tarihini takip eden yıldan itibaren beş yıl süre ile emlak vergisine tâbi tutulmaz." hükmü yer almaktadır.

1380 sayılı Su Ürünleri Kanununun 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında; "Balıkhanelerde, belediyeler tarafından alınacak ücretin miktarı satış bedelinin % 3'ünü geçemez. Bunun dışında her ne ad altında olursa olsun başka bir resim ve ücret alınmaz." denilmektedir.

Yukarıda yer alan hükümlere göre, her çeşit menkul ve gayrimenkul mal ve mahsül satışından tellallık harcının alınabilmesi için satışın, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyelere ait hâl, balıkhane, mezat yerlerinde ya da ilgilinin isteğine bağlı olarak belediye münadisi veya tellalı bulundurulan sair yerlerde yapılması gerekmekte olup harcın mükellefi, mal ve mahsulleri satılan gerçek veya tüzelkişilerdir.

Malmüdürlüğünce yukarıda belirtilen yerlerde yapılan satışlarda, tellallık harcının mükellefi, mal veya mahsulü malmüdürlüğü marifetiyle satılan gerçek veya tüzel kişi olduğundan, söz konusu harcın mal veya mahsulü satılan gerçek veya tüzel kişilerden ya da bu kişiler adına malmüdürlüğünden belediyece görevlendirilecek bir yetkili vasıtasıyla satış anında defaten makbuz mukabili tahsil edilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, belediyeye ait hâl, balıkhane ve mezat yerleri dışında ve belediye münadisi veya tellalı bulundurulmaksızın yapılacak müzayedelerden tellallık harcı aranılmaması gerekir.

Buna göre, yazıya konu su ürünleri ile ilgili olarak;

-Belediyelere ait balıkhanelerde satılması halinde, 1380 sayılı Kanun hükmü gereği satış bedelinin % 3'ü tutarında ücret alınması, ayrıca tellalık harcının aranılmaması,

-Belediyelere ait hâl ve mezat yerlerinde ya da ilgilinin isteğine bağlı olarak belediye münadisi veya tellalı bulundurulan sair yerlerde yapılması halinde, tellalık harcının mal veya mahsulü satılan gerçek veya tüzel kişilerden ya da bu kişiler adına malmüdürlüğünden belediyece görevlendirilecek bir yetkili vasıtasıyla satış anında defaten makbuz mukabili tahsil edilmesi,

-Hazine taşınmazlarının satışının 4706 sayılı Kanunun 7 nci maddesi gereğince söz konusu harçtan istisna tutulması,

gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.