B.07.1.GİB.0.66/6623-90-066348 Sayılı Özelge

1. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 12 nci maddesinde, "Belediye sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her türlü ilan ve reklâm, İlan ve Reklâm Vergisine tabidir." hükmü ve 13 üncü maddesinde de, "İlan ve Reklâm Vergisinin mükellefi, yurt dışından gönderilen ilan ve reklâmlar dâhil olmak üzere, ilan ve reklâmı kendi adına yapan veya yaptıran gerçek veya tüzelkişilerdir." hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanunun 15 inci maddesinde yer alan tarifenin (5) numaralı bendinde ise, ilân ve reklâm amacıyla dağıtılan broşür, katalog, duvar ve cep takvimleri, biblolar veya benzerlerinin her biri için; 0,01- 0,25 YTL arasında belediye meclislerince belirlenecek miktarlarda ilan ve reklâm vergisi alınması hükme bağlanmıştır.

Yukarıda yer alan hükümlere göre ilan ve reklâm vergisinin doğabilmesi için, belediye sınırları ve mücavir alanlar içindeki bankaların faaliyet konularına ilişkin bilgilerin yer aldığı broşürlerin, ilan ve reklâma yönelik olması gerekmektedir.

Buna göre, bankalarca, faaliyet konularını tanıtıcı, verdikleri hizmetlerin kapsam ve niteliğine ilişkin ve yeni müşteri kazanmaya yönelik açıklamaların yer aldığı broşürlerin dağıtımı ilan ve reklâm vergisine tabidir.

2. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 81 inci maddesinde, "Belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılması "İşyeri Açma İzni Harcına" tabidir." hükmüne yer verilmiştir.

21/08/1981 gün ve 17435 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Çeşitli Harçlarla İlgili Hükümlerin Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde, işyeri; mağaza, yazıhane, idarehane, muayenehane, imalathane, fabrika, şube, depo, otel, kahvehane, eğlence, dinlenme ve spor yerleri, tarla, bağ, bahçe, çiftlik, hayvancılık tesisleri, dalyan ve voli mahalleri, madenler, taş ocakları inşaat şantiyeleri, vapur büfeleri gibi ticari, sınaî, zirai ve mesleki bir faaliyetle başka bir iş ve girişimin yapılmasına ayrılan ya da bu faaliyet, iş ve teşebbüslerde kullanılan yerler olarak tanımlanmıştır.

Buna göre, mükelleflerin ticari, sınai ve zirai faaliyetlerini sürdürdükleri yerlerin işyeri özelliğini taşıyabilmesi için bu yerlerin "faaliyetin icrasına tahsis edilmesi" veya faaliyetin icra edildiği "yer" olma özelliğini taşıması şarttır.

Bankalar esas itibariyle hizmetlerini şubeler aracılığı ile görmekte, bazı şubelerde işlemlerin daha hızlı yürütülmesi amacıyla ATM'ler kullanılmaktadır. Bankalara ait ATM'lerde, sınırlı bazı işlemlerin herhangi bir personel kullanımı olmaksızın elektronik olarak müşteriler tarafından yapılması söz konusu olup, bu şekilde kullanılan ATM'lerin bankaların bir şubesi olarak kabul edilmesi ve bu çerçevede yukarıda tanımlanan işyeri kapsamında değerlendirmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu nedenle, para ödeme makinelerinin (ATM), işyeri açma izni harcına tabi tutulmaması gerekmektedir.

3. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasında, "Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde yapılan her türlü bina inşaatı (ilave ve tadiller dahil), inşaat veya tadilat ruhsatının alınmasında Ek Madde 6'da yer alan tarifede gösterilen nispet ve hadlerde bina inşaat harcına tabidir." hükmü yer almakta ve Ek 6 ncı maddesi ile de bina inşaat harcının tarifesi, işyeri ve konutlar itibariyle ayrı ayrı tespit edilmiş bulunmaktadır.

3194 sayılı İmar Kanununun 5 inci maddesinde, "Bina; kendi başına kullanılabilen, üstü örtülü ve insanların içine girebilecekleri ve insanların oturma, çalışma, eğlenme ve dinlenmelerine veya ibadet etmelerine yarayan, hayvanların ve eşyaların korunmasına yarayan yapılardır." şeklinde tanımlanmaktadır.