B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK 3-499 Sayılı Özelge

İlgide kayıtlı özelge talep formunda, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Ltd. Şti.'nin 2009 takvim yılında şirket ortağı ve müdürü olduğunuz, şirketin vergi borcundan dolayı ...-... tarihleri arasında tarafınıza yurt dışı çıkış tahdidi uygulandığı belirtilerek, Türkiye'de kaldığınız bu sürenin Gelir Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki sürenin hesaplanmasında dikkate alınıp alınmayacağı hususu sorulmakta olup, konu ile ilgili Başkanlığımız görüşü aşağıda açıklanmıştır.

GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 3 üncü maddesine göre Türkiye'de yerleşmiş olanların Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirildikleri, Kanunun 4 üncü maddesinde ise, ikametgahı Türkiye'de bulunanlar ( İkametgah, Kanunu Medeninin 19 uncu ve müteakip maddelerinde yazılı olan yerlerdir) ile bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanların (Geçici ayrılmalar Türkiye'de oturma süresini kesmez) Türkiye'de yerleşmiş sayıldıkları hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanunun "Yerleşme Sayılmayan Haller" başlıklı 5 inci maddesinde;

"Aşağıda yazılı yabancılar memlekette altı aydan fazla kalsalar dahi, Türkiye'de yerleşmiş sayılmazlar:

...

2. Tutukluluk, hükümlülük veya hastalık gibi elde olmayan sebeplerle Türkiye'de alıkonulmuş veya kalmış olanlar." hükmü yer almaktadır.

Kanunun "Kazanç Veya İradın Türkiye'de Elde Edilmesi" başlıklı 7 nci maddesinde,

"Dar mükellefiyete tabi kimseler bakımından kazanç ve iradın Türkiye'de elde edildiği aşağıdaki şartlara göre tayin olunur:

...

5. Gayrimenkul sermaye iratlarında: Gayrimenkulün Türkiye'de bulunması ve bu mahiyetteki mal ve hakların Türkiye'de kullanılması veya Türkiye'de değerlendirilmesi;

6. Menkul sermaye iratlarında: Sermayenin Türkiye'de yatırılmış olması ...." hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanunun 86 ncı maddesinde beyanname verilmeyecek haller sayılmış olup, anılan maddenin 2 numaralı bendinde, dar mükellefiyete tabi olanların beyanname vermeyecekleri haller belirtilmiştir. Buna göre, dar mükellefiyet esasında vergilendirilecek olanların Türkiye'de elde ettikleri gelirin tamamının tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretler, serbest meslek kazançları, menkul ve gayrimenkul sermaye iratları ile diğer kazanç ve iratlardan ibaret olması halinde,yıllık beyanname verilmeyeceği ve diğer gelirler nedeniyle beyanname verilmesi halinde de bu gelirlerin beyannameye dahil edilmeyeceği hükmü yer almaktadır.

Yapılan araştırma sonucu, ... tarihinde yurtdışına çıkma teşebbüsünde bulunduğunuz, ancak pasaport kontrolü neticesinde yurtdışı çıkış yasağınız bulunduğunun tespiti üzerine Türkiye'de kaldığınız, söz konusu yurtdışı çıkış yasağının ... tarih ve ... sayılı yazımızla kaldırıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre, vergi daireniz tarafından şirketinize ait vergi borcundan dolayı şirket ortağı ve müdürü olmanız nedeniyle hakkınızda ...-... tarihleri arasında yurt dışı tahdidi uygulanması, Gelir Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin 2 nci bendinde sayılan tutukluluk, hükümlülük veya hastalık gibi elde olmayan sebepler arasında değerlendirilebileceğinden bu sürenin Türkiye'de kalma sürenize dahil edilmemesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, yukarıda açıklanan nedenler dışında,Türkiye'de kalma sürenizin bir takvim yılı içinde bir veya birkaç seferde 183 günü aşması halinde tam mükellef statüsünde vergilendirileceğiniz hususu tabiidir.

AMME ALACAKLARININ TAHSİLİ USULÜ HAKKINDA KANUN YÖNÜNDEN

6183 sayılı Kanunun mükerrer 35 inci maddesinde,"Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacakları, kanuni temsilcilerin ve tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsi mal varlıklarından bu Kanun hükümlerine göre tahsil edilir."

Aynı Kanunun 36/A maddesinde "Devlete ait olup 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu kapsamına giren amme alacakları ile bunlara ait zam ve cezalarını ödeme emrinin tebliğ tarihini takip eden yedi gün içersinde ödemeyen ya da bu Kanun hükümleri uyarınca hakkında bu alacaklar nedeniyle ihtiyati haciz kararı alınan amme borçlusunun yurt dışı çıkışı, alacaklı tahsil dairesinin talebi halinde ilgili makamlarca engellenir.