B.07.1.GİB.4.34.17.01-135-63474 Sayılı Özelge

Bilindiği üzere;

- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 21 nci maddesinde, ithalatta verginin matrahının; ithal edilen malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti, gümrük vergisinin kıymet esasına göre alınmaması veya malın gümrük vergisinden muaf olması halinde sigorta ve navlun bedelleri dahil (CIF) değeri, bunun belli olmadığı hallerde malın gümrükçe tespit edilecek değeri; ithalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç ve paylar ile gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan diğer giderler ve ödemelerden vergilendirilmeyenler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur parkı gibi ödemelerin toplamından oluştuğu,

- 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun (11/3) maddesinde de, Kanuna ekli (II) sayılı listedeki mallar için verginin matrahının, bunların teslimi, ilk iktisabı ve ithalinde, hesaplanacak özel tüketim vergisi hariç, katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül edeceği

hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, Katma Değer Vergisi Kanununun 21 nci maddesine ilişkin açıklamalar Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinin (III/A/2) bölümünde, Özel Tüketim Vergisi Kanununun (11/3) maddesine ilişkin açıklamalar ise Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Uygulama Genel Tebliğinin (III/A/2) bölümünde yer almaktadır.

Bu bağlamda, gümrük sahası içerisinde hasara uğradığı belirtilen taşıtın bu durumunun, gümrük kıymetinin/değerinin tespitinde dikkate alınması halinde, KDV ve ÖTV uygulamaları bakımından da ithalat aşamasında matrahın, tespit edilen söz konusu gümrük kıymetine/değerine göre belirleneceği açıktır.

Diğer taraftan, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 167 nci maddesine istinaden bedeli için döviz transferi yapılmadan, yurda getirilmesi mecburi olmayan dış kazanç ve tasarruflarla satın alınarak yurda ithal edilmek istenilen kara nakil vasıtalarının hasarlı olanlarının kıymet tespitine ilişkin olarak Gümrükler Genel Müdürlüğünce 2004/8 sayılı Genelge ile düzenleme yapılmış olup, söz konusu Genelgede, "1. Gerek Türkiye Gümrük Bölgesine girişten önce, gerekse bu bölgeye girişten sonra ancak serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescilinden önce, kaza nedeniyle araçlarda meydana gelen hasarlar kıymet tespitinde dikkate alınır.

2. Bu uygulama için öncelikle beyan sahibinin bir dilekçe ile ilgili gümrük idaresine başvuruda bulunarak hasara ilişkin mevcut belgeleri de (bilirkişi raporu, trafik kaza tutanağı gibi) dilekçesine eklemesi gerekir.

3. Hasar indirimi oranı, ilgide kayıtlı Genelgenin 2/B bendinde belirtilen kişilerden oluşacak bir heyet tarafından, mevcut bilgiler ve aracın durumu da göz önüne alınarak tespit edilir.

4. Hasar indirimine esas olarak belirlenen oran, aracın model yılı kıymetinden herhangi bir indirim yapılmadan düşülür." açıklamaları yer almaktadır. Ayrıca, bu Genelgede ilgi tutulan 2000/16 sayılı Genelge yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte, halen yürürlükte bulunan 2012/39 sayılı Genelgede de hasar indirimi oranını tespit edecek heyetle ilgili olarak aynı yönde açıklamalara yer verilmiştir.

Bunun yanı sıra, Gümrük Yönetmeliğinin;

- 84 üncü maddesinde, "(1) Kırık veya tamire muhtaç kaplar ile dağınık eşya geçici depolama yerine alınır alınmaz muayene ile görevli memur tarafından, boşaltma ile ilgili kuruluşun yetkilisi, işletme personeli ve geçici depolama yerinden sorumlu gümrük memuru huzurunda muayene edilerek bu eşyanın durumu bir tutanakla saptanır.

(2) Eşya geçici depolama yerine alındıktan sonra hasara uğrarsa rezerve yerine kaldırılarak yukarıda yazılı işlemlerin yapılabilmesi için durum vakit geçirilmeden gümrük idaresine bildirilir.

(3) Rezerveli eşya bu husustaki tutanağın düzenlenmesinden sonra işletme personeli ve gümrük memurları tarafından geçici depolama yerinde ayrılmış kapalı ve muhafazalı rezerve yerine konulur. Bu yerler işletme personeli ve gümrük memurları tarafından çift kilit altında bulundurulur.",

- 89 uncu maddesinde ise, "(1) Rezerveli eşya ile kaplarının muhteviyatı noksan çıkmış veya hasara uğramış eşyanın, gümrük idaresinin izni ile geçici depolama yerinde 88 inci maddede belirtilen memurların huzurunda sigorta uzmanları tarafından ekspertizi yapılabilir."

hükümleri yer almaktadır.

Bu çerçevede, geçici depolama yerinde hasara uğrayan eşya için Gümrük Yönetmeliğinin 84 üncü maddesi kapsamında gerekli işlemlerin tamamlanmasının ardından, bahse konu Genelgede belirtilen heyet marifetiyle hasar indirimine esas oran tespit edilebilmekte olup, tespit edilen indirim oranı, aracın model yılı kıymetinden herhangi bir indirim yapılmadan düşülmektedir.