B.07.1.GİB.4.34.17.01-KDV.6-379 Sayılı Özelge

İlgide kayıtlı özelge talep formu ile Ramazan ayı etkinlikleri dolayısıyla düzenlenen Kuran-ı Kerim gecesinde görev alan devlet sanatçılarına, yurtdışından gelen din adamları ve hafızlar ile vergi mükellefiyeti bulunmayan müzisyenlere yapılacak ödemelerin GVK ve KDV Kanunu karşısındaki durumu hakkında görüş talep edilmekte olup, konu hakkında aşağıdaki açıklamaların yapılması uygun bulunmuştur.

I-GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde, Türkiye'de yerleşmiş olmayan gerçek kişilerin sadece Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirileceği hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanunun 7 nci maddesinde; "Dar mükellefiyete tabi kimseler bakımından kazanç ve iradın Türkiye'de elde edildiği aşağıdaki şartlara göre tayin olunur:

3. Ücretlerde:

a) Hizmetin Türkiye'de ifa edilmiş veya edilmekte olması veya Türkiye'de değerlendirilmesi;

4. Serbest meslek kazançlarında: Serbest meslek faaliyetlerinin Türkiye'de icra edilmesi veya Türkiye'de değerlendirilmesi;

Bu maddenin 3 üncü, 4 üncü, 5 inci ve 7 nci bentlerinde sözü edilen değerlendirmeden maksat, ödemenin Türkiye'de yapılması veya ödeme yabancı memlekette yapılmışsa, Türkiye'de ödeyenin veya nam ve hesabına ödeme yapılanın hesaplarına intikal ettirilmesi veya kârından ayrılmasıdır. " hükümleri yer almaktadır.

Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesinde, ücretin tanımı yapılmış ve ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması da onun mahiyetini değiştirmeyeceği hüküm altına alınmış, 65 inci maddesinde ise; "Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.

Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olnîayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır... " hükümlerine yer verilmiştir.

Aynı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre, (2) numaralı bendinde, yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemeler üzerinden (Noterlere serbest meslek faaliyetlerinden dolayı yapılan ödemeler hariç) (a) alt bendi uyarınca 18 inci madde kapsamına giren serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerden %17, (b) alt bendi uyarınca diğerlerinden %20 oranında vergi tevkifatı yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, ücret ile serbest meslek kazancı ayrımında esas alınacak ölçütlerin neler olduğu 19/2/1999 tarih ve 23616 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 221 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde açıklanmıştır.

Buna göre, müzisyenlik faaliyetinin iş yerine bağlı ve işverene tabi olarak yapılması halinde elde edilen gelir ücret olarak değerlendirilecektir. îş yerine bağlılıktan maksat; kendilerine ait olmayan bir organizasyonun işyerinde çalışılmasıdır. İşverene tabilikten maksat ise; işverenin hizmetli üzerinde hiyerarşik bir kontrol ve yaptırım uygulama hakkının bulunup bulunmamasıdır. Hizmetin şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapması halinde ise serbest meslek faaliyeti olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu açıklamalara göre, Ramazan ayı etkinlikleri kapsamında düzenlenen Kuran-ı Kerim Gecesi için;

a) Devlet sanatçıları ile yurtdışından gelen hafız ve din adamlarına yapılacak ödemelerden Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin 2/(b) alt bendine göre,

b) Orkestrada görev alan müzisyenler ile şirketiniz arasında işçi işveren ilişkisinin bulunması halinde, bunlara yapılacak ödemelerin ücret sayılarak Gelir Vergisi Kanununun 61, 94, 98, 103 ve 104 üncü maddelerine göre; söz konusu müzisyenlerin kendi nam ve hesabına çalışmaları halinde ise, serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan bir ödeme söz konusu olacağından, yapılacak ödemelerden Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin 2/(b) alt bendine göre tevkifat yapılması gerekmektedir.

II-KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN