B.07.1.GİB.4.35.16.01-176200-227 Sayılı Özelge

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 37 nci maddesinin birinci fıkrasında, her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançların ticari kazanç olduğu belirtilmiş, aynı fıkranın dört numaralı bendinde ise, gayrimenkullerin alım, satım ve inşa işleriyle devamlı olarak uğraşanların bu işlerinden elde ettikleri kazancın ticari kazanç sayılacağı hükme bağlanmıştır.

Yine aynı Kanunun Mükerrer 80 inci maddesinde; "Aşağıda yazılı mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artışı kazançlarıdır.

... ...

6. İktisap şekli ne olursa olsun (ivazsız olarak iktisap edilenler hariç) 70 inci maddenin birinci fıkrasının (1), (2), (4) ve (7) numaralı bentlerinde yazılı mal (gerçek usulde vergiye tâbi çiftçilerin ziraî istihsalde kullandıkları gayrimenkuller dahil) ve hakların, iktisap tarihinden başlayarak beş yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar (Kooperatiflerin ortaklarına bu sıfatları dolayısıyla tahsis ettikleri gayrimenkulleri tahsis tarihinde ortak tarafından satın alınmış sayılır.).

Bu maddede geçen "elden çıkarma" deyimi, yukarıda yazılı mal ve hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade eder.

Bir takvim yılında elde edilen değer artışı kazancının, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlananlar hariç, 6.000 (270 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2009 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 7.600 TL.) Yeni Türk Lirası gelir vergisinden müstesnadır." hükmü yer almıştır.

Genel olarak ticari faaliyet, bir tür emek-sermaye organizasyonuna dayanmaktadır. Bir faaliyetin "ticari faaliyet" sayılabilmesi için, kazanç sağlama niyet ve kastı gerekmemekle birlikte faaliyeti icra eden organizasyonun bütün unsurlarıyla birlikte değerlendirildiğinde kazanç sağlama potansiyeline sahip olması gerektiği ortaya çıkmaktadır.

Bu kapsamda gayrimenkullerin;

1- İktisap (tapuda tescili veya fiilen teslim) tarihinden itibaren beş yıl içerisinde bir defada aynı kişiye satılması (topluca elden çıkarılması) durumunda, gayrimenkullerin satışından elde edilen toplam bedele, ilgili yılda geçerli olan istisna tutarı bir kez uygulandıktan sonra bakiye kazancın, değer artışı kazancı olarak vergilendirilmesi gerekir.

2-Söz konusu birden fazla gayrimenkulün;

a) aynı kişiye farklı tarihlerde

b) farklı kişilere aynı tarihte

c) birbirini izleyen yıllarda

d) bir kısmının teslim alınan takvim yılı içinde toplu olarak, diğer kısmının ise takip eden takvim yılı içinde yine toplu olarak

satılması, devamlı olarak gayrimenkul alım-satım işiyle uğraşıldığına karine teşkil edeceğinden elde edilen kazancın, ticari kazanç olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Konu ile ilgili olarak bağlı bulunduğunuz ........ Vergi Dairesi Müdürlüğü ile yapılan yazışma sonucunda alınan yazıda; Dairelerinde Gayrimenkul Sermaye İradından dolayı kayıtlı mükellef olduğunuz, 2009 yılı kira gelirlerinize ilişkin Gelir Vergisi Beyannamenizi yasal süresi içinde verdiğiniz, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan çalışmalar sonucunda son beş yıl içinde edindiğiniz gayrimenkullerin en az üç ve üzerindeki adedinin 2009 takvim yılında satışını gerçekleştirdiğinizin tespit edilmesi üzerine gönüllü uyum kapsamında, yapmış olduğunuz satışların ticari kazanç ve/veya değer artışı kazancı yönünden değerlendirilmek üzere açıklama yapmanız için tarafınıza uyarı/beyana çağrı mektubunun gönderilmiş olmasına rağmen herhangi bir beyanname ve bilgi vermediğiniz belirtilmiştir.

Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; 2009 yılında iktisap ettiğiniz beş adet gayrimenkulü aynı yıl içinde farklı kişilere satmanız nedeniyle söz konusu satışlardan elde ettiğiniz gelirin ticari kazanç olarak vergilendirilmesi gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.