B.07.1.GİB.4.35.16.01-176200-231 Sayılı Özelge

Özelge talep formu ekinde yer alan, anılan şirket ile düzenlediğiniz sözleşme örneğinin tetkikinden, ...'de faaliyet gösteren firmaya büro üretkenliği ve mesajlaşma yazılımı, veri tabanı yazılımı, güvenlik araçları, uzaktan bağlantı yazılımı, uzaktan yönetim ve konuşlandırma araçları ile spesifik yazılımlar da dahil olmak üzere standart ve yetkin bir son kullanıcı işletim sistemi oluşturmakta kullanılan yazılım programları konularında danışmanlık hizmeti vereceğiniz, evde çalışma düzenlemeleri yapıldığı zaman iş yükünü yönetirken belirlenen tarihlerde işi tamamlamak üzere çalışmanın gereklerini yerine getirmeyi temin edeceğiniz, tarafınıza başarıyla tamamlanan işler için ücret ödeneceği, şirketin çalışma kurallarına, prosedürlerine, ilkelerine ve yönetmeliklerine bağlı kalmayı kabul ettiğiniz, şirketin sözleşmeye ait bir emeklilik planının bulunmadığı, ihtiyaç duyulan sağlık sigortası kapsamının temininden sorumlu olacağınız, anlaşılmaktadır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 61'inci maddesinde; "Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.

...

62' nci maddesinde de, "İşverenler, hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları dahilinde çalıştıran gerçek ve tüzel kişilerdir.

..." hükümlerine yer verilmiştir.

Gelir Vergisi uygulamasında, bir ödemenin ücret olup olmadığının tespitinde; işverene tabi olma, belli bir işyerine bağlı olma ve mali ve ekonomik riskin bulunmaması unsurlarının bir arada bulunması gereklidir.

İşverene tabi olma; hizmet erbabının işverene tabi olarak çalışmasıdır. Hizmet erbabının, işverenin çerçeve ve özelliklerini bizzat tayin edeceği bir organizasyonun icaplarına uygun olarak çalışması gerekmekte olup, karar ve inisiyatif kendisine ait değildir.

Belli bir işyerine bağlı olma; hizmet erbabının, işyerine bağlı olarak, emeğinin başkasına ait bir organizasyon içinde değerlendirilmesi karşılığında, bu organizasyonun personel kadrosu içinde bir yer, bir hak sahibi olmasını ifade eder.

Mali ve ekonomik riskin bulunmaması ise; hizmet erbabının, işletme zarar da etse hizmetinin karşılığının önceden belirlenmiş esasa göre değerlendirilmesidir.

Aynı Kanununun "Serbest Meslek Kazancının Tarifi" başlıklı 65'inci maddesinde; "Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.

Serbest meslek faaliyeti;sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmıyan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.

..." hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun 66'ncı maddesinde de, serbest meslek faaliyetini mutad meslek halinde ifa edenlerin, serbest meslek erbabı olduğu hüküm altına alınmış, 6 numaralı bendinde ise, dava vekilleri, müşavirler, kurumlar ve tüccarlarla serbest meslek erbabının ticarî ve meslekî işlerini takip edenler ve konser veren müzik sanatçıların bu işleri dolayısıyla serbest meslek erbabı sayılacakları belirtilmiştir.

Serbest meslek faaliyetinin ana unsuru ise, faaliyetin sermayeden ziyade şahsi çalışmaya, bilimsel veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanması ve bu faaliyetin müstakil bir organizasyon içinde bir işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.