B.07.1.GİB.4.35.16.01-176200-318 Sayılı Özelge

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 61 inci maddesinde; "Ücret işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı) tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez..." hükmü yer almıştır.

Kanunun 23/6 ncı maddesinde de; "Hizmetçilerin ücretleri (Hizmetçiler özel fertler tarafından evlerde, bahçelerde, apartmanlarda ve ticaret mahalli olmayan sair yerlerde orta hizmetçiliği, süt ninelik, dadılık, bahçıvanlık, kapıcılık gibi özel hizmetlerde çalıştırılanlardır.) (Mürebbiyelere ödenen ücretler istisna kapsamına dahil değildir);" nin Gelir Vergisi'nden istisna edileceği hükme bağlanmıştır.

Kanunun 94 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında ise; kimlerin hangi ödemelerden vergi tevkifatı yapmakla yükümlü oldukları hüküm altına alınmış olup, aynı fıkranın 1 inci bendinde, "Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre," vergi tevkifatı yapılacağı hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca, Kanunun 96 ncı maddesinde; "Vergi tevkifatı 94 üncü madde kapsamına giren nakden veya hesaben yapılan ödemelere uygulanır. Bu maddede geçen hesaben ödeme deyimi, vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları ödeyenleri istihkak sahiplerine karşı borçlu durumda gösteren her türlü kayıt ve işlemleri ifade eder." açıklamasına yer verilmiştir.

Öte yandan, Kanunun 98 inci maddesinde de; "94 üncü madde gereğince vergi tevkifatı yapmaya mecbur olanlar bir ay içinde yaptıkları ödemeler veya tahakkuk ettirdikleri karlar ve iratlar ile bunlardan tevkif ettikleri vergileri, ertesi ayın yirmiüçüncü günü akşamına kadar, ödeme veya tahakkukun yapıldığı yerin bağlı olduğu vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar." hükmü yer almıştır.

Diğer taraftan, Okul Aile Birlikleri, Milli Eğitim Temel Kanununa göre çıkarılan yönetmelik uyarınca kurulan ve tüzel kişiliği bulunmayan, amacı; okulun ihtiyaçlarının karşılanması, veli ve öğretmenler arasında işbirliğinin sağlanması olan ve bulundukları okul bünyesinde faaliyet gösteren birlikler olarak tanımlanmıştır.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde; Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtların damga vergisine tabi olduğu, 3 üncü maddesinde de; Damga Vergisinin mükellefinin kâğıtları imza edenler olduğu, hükümlerine yer verilmiştir.

Aynı Kanuna ekli (1) sayılı tablonun IV/ 1-(b) fıkrasında; Maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı, ikramiye, yemek ve mesken bedeli, harcırah, tazminat ve benzeri her ne adla olursa olsun hizmet karşılığı alınan paralar (avans olarak ödenenler dâhil) için verilen makbuzlar ile bu paraların nakden ödenmeyerek kişiler adına açılmış veya açılacak cari hesaplara nakledildiği veya emir ve havalelerine tediye olunduğu takdirde nakli veya tediyeyi temin eden kâğıtların (01.01.2010 tarihinden itibaren) binde 6,6 nispetinde damga vergisine tabi olduğu, belirtilmiştir.

Diğer taraftan; Kanuna ekli (2) sayılı tablonun "IV- Ticari ve Medeni İşlerle İlgili Kağıtlar" başlıklı bölümünün 34 üncü fıkrasında; Ticarî, ziraî veya meslekî faaliyetlere ilişkin olmamak şartıyla gerçek kişiler arasında düzenlenen akitlerle ilgili kâğıtlar (Söz konusu kâğıtlar, resmi dairelere veya noterlere ibraz edildikleri takdirde bu tarih itibarıyla vergiye tâbi tutulur ve ibraz edenlerce ödenir.) (Ek: 5535/8 md.) (Yürürlük: 8.7.2006) ile Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinde belirtilen ücretlere ilişkin düzenlenecek kâğıtlar damga vergisinden istisna edilmiştir.

Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre; Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okulda temizlikçi ve buna benzer diğer işlerde çalıştırılan hizmet erbabının, özel fertler tarafından değil okul aile birlikleri tarafından çalıştırılacak olması nedeniyle bu kişilere yapılacak ücret ödemeleri Gelir Vergisi Kanunu'nun 23/6 ncı maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, gelir vergisinden istisna edilmesi mümkün olmayan söz konusu ücret ödemeleri üzerinden, anılan Kanunun 94/1 inci maddesine göre gelir vergisi tevkifatı ve Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tablonun IV-1-(b) fıkrasına göre (01.01.2010 tarihinden itibaren) binde 6,6 nispetinde damga vergisi kesintisi yapılarak muhtasar beyanname ile beyan edilmesi gerekmektedir.