2025/02 Gıda Kontrol Laboratuvarları Yönetmeliği Uygulama Talimatı

(1) Bu talimat, Bakanlık gıda kontrol laboratuvarları ile özel gıda kontrol laboratuvarlarının faaliyetlerine ilişkin Gıda Kontrol Laboratuvarları Yönetmeliği ile belirlenen usul ve esasların uygulanmasını kapsar.

(2) Aşağıda belirtilen kurum ve kuruluşların 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında olmayan analiz hizmetleri için Bakanlığımızdan yetki alma zorunluluğu bulunmamaktadır.

a) Diğer kamu kurum ve kuruluşlarının (Bakanlıklar, üniversiteler, belediyeler gibi) kendi mevzuatları kapsamında kurdukları veya diğer tüzel kişiliklere yetki verdikleri laboratuvarlar.

b) Kendi mevzuatlarında gıda ve yem analizi yapma hükmü bulunan ve yalnızca kendi üyelerine hizmet veren ve/veya kendi faaliyetleri ile ilgili analiz hizmetleri yürüten kamu kurumu niteliğindeki kuruluşlar (ticaret borsaları, ticaret odaları dahil), tarım ve gıda alanında faaliyet gösteren üretici birlikleri ile yetiştirici birlikleri ve kooperatiflere ait laboratuvarlar.

Dayanak

(1) Bu Talimat, 18/2/2022 tarih ve 31754 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Kontrol Laboratuvarları Yönetmeliği’ne dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

(1) 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 3 üncü maddesindeki ve 18/2/2022 tarihli ve 31754 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Kontrol Laboratuvarları Yönetmeliği’nin 4 üncü maddesindeki tanımlar geçerlidir.

Genel Esaslar

(1) Özel gıda kontrol laboratuvarlarında idari ve teknik hizmet bölümlerinin tek işyeri açma ve çalışma ruhsatı dahilinde olması; katlar, bölümler ve birimler bazında laboratuvarın fiziki bütünlüğünün sağlanması zorunludur. Özel gıda kontrol laboratuvarı yetki aldığı teknik hizmet bölümünü (numune kabul ve rapor düzenleme birimi, kalite yönetim birimi, fiziksel, kimyasal, mikrobiyoloji, moleküler biyoloji gibi analiz birimlerini, analiz birimlerinin yer aldığı koridoru) ve yetki alınan laboratuvar cihazlarını, Yönetmeliğin kapsamı dışındaki analizler için kullanamaz. Binada aynı tüzel kişiliğe ait farklı laboratuvarlar bulunması durumunda (gıda, kozmetik, tekstil, toprak, su vb. laboratuvarı gibi) ilgili numune kabul birimine teslim edilmek üzere numune bütünlüğü bozulmadan numunenin teslim alınması ortak alanda yapılabilir.

(2) Laboratuvarın analiz yapılan birimlerine, o birimde çalışan personel haricindeki kişilerin kontrol dışı girişleri önlenir. Bu amaçla şifreli, kartlı geçiş vb. sistemler kurulabilir.

(3) Arşiv yetkisiz erişimi engelleyecek şekilde planlanmalı, arşivde bulunan doküman listesi ve imha kayıtları tutulmalıdır. Arşivde yangın, hırsızlık, rutubet, su baskını, toz ve her türlü hayvan ve haşerat tahriplerine karşı gerekli tedbirler alınmalı, yangın söndürme cihazları çalışır durumda olmalıdır.

(4) Özel gıda kontrol laboratuvarının müracaatı ile yapılması gerekli olan tüm validasyon/verifikasyon dosya incelemelerine ve yerinde denetime (rutin ve/veya şikayet denetimleri ve bu denetimlerde eksiklik tespit edildiği durumlarda, eksikliğin giderilmesi için verilen süre sonunda yapılan takip denetimi hariç) ait ücretler ilgili özel gıda kontrol laboratuvarı tarafından ödenir.

(5) Resmi kontrol numunelerinin analizleri ile Bakanlık tarafından durdurulan veya askıya alınan analizler için taşeron kullanılamaz. Kendi kapsamında olan ancak cihaz arızası veya personel eksikliği gibi nedenlerle yapılamayan özel istek analizleri için taşeron kullanılabilir. Taşeron kullanıldığında, yaptırılan analiz sonucunu içeren analiz raporu, analizi yaptıran laboratuvarın analiz raporuna ek yapılır. Taşerona yaptırılan analiz için, muayene ve analiz raporunun sonuçlar kısmında ek yapılan rapora atıf yapılır. Analizi yapan taşeron laboratuvarın Bakanlıktan onaylı olması gerekmektedir.

(6) Organoleptik analizler dışında şarap, zeytinyağı gibi gıdalarda panelistlerce yapılacak duyusal analizler, diğer analiz birimlerinden ayrı, aydınlatma, havalandırma ve ortam şartları ayarlanabilir, ısı, ışık ve koku geçirmeyen odalarda yapılmalıdır.

(7) Mikrobiyoloji laboratuvar biriminde ortamın mikrobiyal yükü belirli aralıklarla kontrol edilip kayıt altına alınmalıdır.

(8) Moleküler biyoloji analiz biriminde numune hazırlama ve tartım odası, DNA izolasyon (ekstraksiyon) odası ve PCR (polimeraz zincir reaksiyon) öncesi işlemlerin yapıldığı odalarda hepafiltreli havalandırma bulunmalıdır. DNA izolasyon (ekstraksiyon) odası ve PCR (polimeraz zincir reaksiyon) öncesi işlemlerin yapıldığı odada hepafiltreli biyogüvenlik kabininin bulunması durumunda bu odalarda ayrıca hepafiltreli havalandırma zorunluluğu bulunmamaktadır. Çalışma ortamının ISO 24276’da belirlenmiş olan gereklilikleri sağladığı belirli aralıklarla kontrol edilip kayıt altına alınmalıdır.