562264 Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 27/03/2020 Tarihli ve 23294678-010.07.02-E.562264 Sayılı Talimatı

Geçici hukuki koruma tedbirlerinden olan ihtiyati tedbir 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 389 ila 399 uncu maddelerinde düzenlenmiş olup, ihtiyati tedbir şerhi Tapu Sicili Tüzüğü'nün 49 uncu maddesi gereğince tasarruf hakkını yasaklayan şerhlerdendir.

1- İhtiyati Tedbir Yazısının Alınması ve Şerhi

İhtiyati tedbir yazısının fiziki ortamda gönderilmesi halinde tapu müdürlüğünce yazının alındığı gün, saat ve dakikasının üzerinde belirtilerek yetkili müdür yardımcısı veya memur tarafından ad ve soyadı yazılarak imzalanması, aynı şekilde tebliğ belgesine de tapu müdürlüğünce ihtiyati tedbir yazısının alındığı gün, saat ve dakikasının yazılarak imza edilmesi gerekir.

Fiziki olarak veya elektronik ortamda ihtiyati tedbir yazısının alınmasından sonra tapu müdürlüğünce şerh için gerekli işlemler ivedilikle yapılır. (28.01.2025 tarihli ve E-23294678-010.06.02-15255124 sayılı Makam Oluru ile Ek Paragraf) İhtiyati tedbir yazısında belirtilen gerçek veya tüzel kişilerin herhangi bir taşınmazına veya belirtilen parselde herhangi bir hissesine rastlanılmadığı veya talebin kısmen karşılanabildiği durumlarda ihtiyati tedbir şerhini talep eden mahkemeye tedbir konulmayan kişilerin veya hisse/taşınmazların bildirilmesi gerekir.

2- İhtiyati Tedbir Şerhinden Sonraki İşlemler

İhtiyati tedbir kararının tapu siciline şerh verilmesinden sonra taşınmaz üzerine kıstlayıcı veya yasaklayıcı şerh (haciz, kamu haczi veya ihtiyati haciz v.b) konulursa ihtiyati tedbir şerhini koyduran mahkemeye bilgi verilir. 07.03.2015 tarihli Resmi Gazetede Yayımlanan Tapu ve Kadastro Verilerinin Paylaşımı Hakkında Yönetmelik ve İdaremizin 23.06.2015 tarihli ve 2015/4 (1766) sayılı Genelgesi gereğince elektronik ortamda haciz işlenirse veri paylaşım protokolleri uyarınca kayıt sorgulamaları yapılacağından, tapu müdürlüğünce mahkemeye ayrıca bildirimde bulunulmayacaktır.

İhtiyati tedbir şerhinin amacı mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin güç veya tamamen imkansız hale gelmesini önlemek olduğundan ihtiyati tedbire konu olan taşınmaza ilişkin mahkeme kararının tescili ile birlikte ihtiyati tedbir şerhinden sonra konulmuş olan önceki malik üzerindeki (02.06.2021 tarihli ve E-23294678-010.07.02-563694 sayılı Makam Oluru ile Değişik İfade) haciz/ihtiyati haciz ve kamu haczi şerhleri de terkin edilerek sonucundan ilgili kuruma bilgi verilir.

İhtiyati tedbir şerhinin tasarrufu yasaklayıcı şerhlerden olması nedeniyle bu şerhin bulunduğu taşınmaz üzerinde üçüncü şahıs lehine ayni veya şahsi hak doğurucu herhangi bir işlem yapılmamalıdır. Bu durumun istisnaları;

a- İntikal: Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 303'üncü maddesinin üçüncü fıkrası gereğince kesin hüküm, tarafların külli halefleri hakkında da geçerli olduğundan ihtiyati tedbir şerhi bulunan taşınmazda intikal işlemi yapılabilir.

b- Satış Vaadi Sözleşmesi : Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 15.10.2019 tarihli 73640249-045.02[02]-568-2019-E.488/24794 sayılı yazısı gereğince, taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ön akit niteliğinde olup, taşınmaz satış vaadi sözleşmesinde ifa edilmiş bir edimin olmaması, sadece vaat edilmiş bir edimin söz konusu olması sebebiyle, noter tarafından düzenlenen taşınmaz satış vaadi sözleşmesinde aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan birinin istemi üzerine sözleşmenin tapu siciline şerh edilmesi mümkündür.

Bu işlemlerin sonucundan ihtiyati tedbir şerhini koyduran mahkemeye bilgi verilir. Kat irtifakı/ kat mülkiyeti tesisi/terkini, cins değişikliği, ayırma, birleştirme ve benzeri işlemler tedbirin etkisini ortadan kaldırabilecek nitelikte işlemler olduğundan tedbir kararı veren mahkemenin izni ile gerçekleştirilebilecektir.

(02.06.2021 tarihli ve E-23294678-010.07.02-563694 sayılı Makam Oluru ile Değişik Paragraf) İhtiyati tedbir şerhi bulunan taşınmazdaki cebri satış taleplerinin tescili için icra müdürlükleri tarafından gönderilen tescil müzekkeresi ekinde yer alan ihtiyati tedbir şerhini koyduran mahkemenin yazısından cebri satışa muvafakat ettiği açıkça belirtilmiş ise cebri satış suretiyle tescilin yapılması, tescil müzekkeresi ekinde satışa hazırlık aşamasında icra müdürlükleri tarafından ihtiyati tedbiri koyan mahkeme ile yapılan yazışmaların ve tedbirin satışa engel olmadığına ilişkin yazı örneklerinin gönderilmemesi durumunda ihtiyati tedbir şerhini koyduran mahkemeden cebri satış tesciline muvafakat edildiğine ilişkin yazının aranılması gerekir.