2003-1 Bankamız Tebliği ve Mesuliyet Tutarı Hakkında Talimat

İncelenmesinden de görüleceği üzere, söz konusu Tebliğle;

1- Çek defterlerinin baskı şekline ilişkin esaslar yeniden belirlenmiş ve mevcut düzenlemeye ek olarak çek numarası ile hesap sahibinin vergi kimlik numarasının çekin üzerine yazılmasına imkan verecek ibareler konulması hususuna yer verilmiştir. Çeklerin kodlama alanında yer alan hesap numarası 12, tutar hanesi 15 karaktere çıkarılmış ve işlem kodu kaldırılmıştır.

2- 3167 sayılı Kanuna ilişkin bundan önceki tebliğlerimiz yürürlükten kaldırılmış olup, halen hesap sahiplerinin elinde bulunan çekler ile 2003/1 no.lu Bankamız Tebliğinin yayımını izleyen üçüncü ayın sonuna kadar (9.7.2003 tarihi dahil) Bankanızca müşterilere verilecek çek defterlerinden ötürü, sorumluluk miktarı her çek yaprağı için altmışmilyon liradır.

3- 2003/1 no.lu Tebliğ uyarınca yürürlükten kaldırılan Bankamız tebliğlerine göre bastırılmış ve 9.7.2003 tarihine kadar müşterilere verilmiş çek karnelerinin kullanılmasına daha sonra da devam olunacaktır. 9.7.2003 tarihinden itibaren bankalarca hesap sahiplerine eski tip çek karnesi verilmeyecek ve Bankanız stoklarındaki eski tip çek defterleri imha edilecektir.

4- Anılan Kanun’un Geçici 5 inci maddesi uyarınca, bankaların Bankamız Tebliğinin yayımını izleyen üçüncü ayın sonuna kadar müşterilerine verecekleri çek defterlerinin yapraklarına vergi kimlik numarasının yazılmamasının çekin geçerliliğini etkileyip etkilemeyeceği hususunda tarafımıza ulaşan tereddütlerin giderilmesi amacıyla, 31.3.2003 tarihli yazımızla T.C. Adalet Bakanlığı Kanunlar Genel Müdürlüğü’nden görüş istenmiş olup, anılan Bakanlıktan alınan 8.4.2003 tarih, 1215 sayılı yazıda;

“...vergi kimlik numarasının çek defterlerinin her yaprağında yazılı olması, Geçici 5. maddeye göre, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 4814 sayılı Kanunun yayımını izleyen bir ay içinde Resmi Gazete’de yayımlanacak tebliğin yayımını izleyen üçüncü ayın sonuna kadar verecekleri yeni çek defterleri için aranacağı sonucuna varmak gerekeceği düşünülmektedir. Başka bir ifadeyle yukarıda belirtilen sürenin sonuna kadar verilmiş olan çek defterleri için vergi kimlik numarası yazılmaması çekin geçerliliğini etkilemeyecektir.” denildiğinden konuya ilişkin oluşan tereddütlere açıklama getirilmiştir.

5- 2003/1 no.lu Bankamız Tebliği ile yapılan düzenlemeler çerçevesinde, Tebliğin 3, 4 ve 5 inci maddelerine göre Bankamızla bankalar arasında yapılacak bilgi değişimine ilişkin işlemlerin Elektronik Veri Aktarım Sistemi (EVAS) ortamında yapılmasına devam edilecektir. Buna ilişkin format yapısı ve açıklaması ekte gönderilmektedir. Yeni format yapısının uygulama tarihi gerekli hazırlıkların tamamlanmasını teminen 7.7.2003 olarak tespit edilmiştir.

Buna göre;

i- İlgi yazımızda belirtilen bildirim ve duyurulara ilişkin süreler yeni format yapısında da aynı şekilde uygulanacak olup, bankalarca hergün bildirim yapılabilecek, Bankamız duyurusu haftalık bazda ve bir önceki haftaya ait banka bildirimlerini kapsayacak şekilde gerçekleştirilecektir.

ii- İlgi yazımızla bildirilen uygulamaya yönelik geçiş dönemi yeni format yapısı ile birlikte sona erecektir. 7.7.2003 tarihinden itibaren karşılıksız bildirimi yapılmamış çeklerin ödeme bildirimleri hatalı kabul edilerek iade edilecektir.

iii- Bankalarca yapılan bildirimlerde yer alan hatalı ve mükerrer kayıtların iade edildiğine dair Bankamız yazısı bundan böyle gönderilmeyecektir. EVAS ile haftalık olarak iade edilecek olan hatalı kayıtlar mevcut uygulamada olduğu gibi bankalarca anılan sistemden alınarak gerekli düzeltmeleri yapılarak tekrar Bankamıza bildirilecektir. 3167 sayılı Kanunda yapılan değişiklik sonucunda bildirim sürelerinin kısaltıldığı da dikkate alınarak, Bankamızca iade edilen bu tür bildirimlerin düzeltilerek gönderilmesi bankaların sorumluluğunda olup, bu konuda gerekli özen gösterilerek düzeltme bildirimleri ivedilikle yapılacaktır.

iv- Anılan Kanun’un 9 uncu maddesi uyarınca, Bankamıza yapılacak bildirimlerin herhangi bir hukuki sorumluluk doğurmamasını teminen, bildirimi yapılan çekin üzerinde bulunan kodlarla yapılması ve herhangi bir nedenle kapatılmış olan şubelere ait şube kodlarının yeni açılmış bir şubeye verilmemesi gerekmektedir.

v- Yabancı para üzerinden düzenlenmiş ve yeterli karşılığı olmadığı için ödenmeyen çeke ve hesap sahibine ilişkin olarak Bankamıza yapılacak bildirimlerde, “ödeme türü” ile “çek tutarı” alanlarının doldurulmasında azami özen gösterilmelidir.