-
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült
Salt metin olarak göster (Kelime işlemcilere uygun görünüm)
Konsolide metin (Sürüm: 3)
No.: Seri: V, No: 51
Kurum: Sermaye Piyasası Kurulu
Yürürlüğe Giriş Tarihi: 27.08.2001
Son Değişiklik Tarihi: 02.12.2008
Bu Sürümün Yürürlük Tarihi: 02.12.2008
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Standart, Profesyonel veya Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Bu Tebliğin amacı, aracı kuruluşların türev araçların alım-satımına aracılık faaliyetlerinde düzenleyecekleri belgeler ile muhasebe işlemlerinde uyacakları esasları belirlemektir.
Kapsam
Bu Tebliğ, aracı kuruluşların türev araçlara ilişkin işlemlerini defter ve kayıtlarında izlemesine ve ilgili belgeleri düzenlemesine ilişkin usul ve esasları kapsar.
Bu Tebliğ, 28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun değişik 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Bu Tebliğde geçen;
Kurul: Sermaye Piyasası Kurulunu,
Kanun: Sermaye Piyasası Kanununu,
Yönetmelik: 23/2/2001 tarihli ve 24327 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsalarının Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmeliği,
Borsa: Yönetmelik uyarınca kurulmuş olan borsalar ile vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin işlem gördüğü borsalar ile teşkilatlanmış diğer piyasaları,
Aracı Kuruluş: Vadeli işlem ve opsiyon piyasalarında faaliyet göstermek üzere Kuruldan izin almış olan kurumları,
Vadeli İşlem Sözleşmesi: Belirli bir vadede, önceden belirlenen fiyattan standart miktar ve nitelikte sermaye piyasası aracını, ticari malı, kıymetli madeni, dövizi veya endeksi alma veya satma hak ve yükümlülüğünü veren ve sözleşmenin yapılması esnasında söz konusu varlıkların taraflar arasında değişimine neden olmayan, vade sonunda da sözleşmeye konu varlıkların taraflar arasında değişimini, fiziki teslimatın zorunlu olduğu durumlar hariç, zorlamayan sözleşmelerden vadeli işlem borsalarında veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem görenlerini,
Opsiyon Sözleşmesi: Belirli bir vadede veya belirli bir vadeye kadar, önceden belirlenen fiyattan standart miktar ve nitelikte sermaye piyasası aracını, ticari malı, kıymetli madeni, dövizi veya endeksi lehdara alma (alım opsiyonu) veya satma (satım opsiyonu) hakkı veren, keşidecisini bu yükümlülük altına sokan sözleşmelerden vadeli işlem borsalarında veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem görenlerini,
Türev Araçlar: Bu Tebliğde tanımlanan vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerini,
Kullanım Fiyatı: Yönetmelikte tanımlanan kullanım fiyatını,
Uzlaşma Fiyatı: Yönetmelikte tanımlanan uzlaşma fiyatını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İşlemlerin Yapılmasına İlişkin Esaslar
Emirlerin alınması ve emir formu
Aracı kuruluş, müşterilerinden vadeli işlemler ve opsiyon borsalarında gerçekleştirmek üzere herhangi bir emir aldığında, bir “emir formu" düzenlemekle yükümlüdür.
Emirlerin yazılı olarak alınması halinde emir formunda müşterinin imzasının bulunması zorunludur. Müşterilerden telefon veya benzeri iletişim araçları ile veya sözlü olarak verilmiş emirlerin, alındıkları anda müşteri imzası aranmaksızın yazılı hale getirilmesi zorunludur. Emir formunda, emrin alındığı tarih ile saat ve dakika olarak zamanı gösteren bir ibarenin damga olarak veya bilgisayar marifetiyle basılması şarttır.
Emir formunda en az aşağıdaki bilgilerin bulunması şarttır:
a) Sıra numarası,
b) Kısa ya da uzun pozisyon olduğu,
c) Sözleşmenin tipi (vadeli işlem sözleşmesi veya opsiyon sözleşmesi olduğu),
d) Opsiyon sözleşmesi ise alım ya da satım opsiyonu olduğu,
e) Ters işlem (T) veya yeni bir pozisyon açmak (YP) istendiği,
f) Sözleşme adedi,
g) Sözleşmenin tanımı,
h) Fiyat ve emir türü,
i) Emrin geçerlilik süresi,
j) Emrin verildiği seans,
k) Hesap tipi (müşteri, global hesap vs.),
l) Müşteri hesap numarası,
m) Tarih ve zaman,
n) Müşterinin ad-soyadı ya da unvanı ile imzası,
o) Emri alan aracı kuruluş görevlisinin adı, soyadı ve imzası,
p) İşlem yapılacak borsa, pazar ve takas kurumu,
r) İşlem yapılacak para birimi (Türk lirası, ABD doları ve diğer).
Emir formu, müteselsil sıra numarası ile yukarıdaki bilgileri taşıması şartıyla serbestçe düzenlenir. Emir formu en az iki nüsha olarak düzenlenir, bir nüshası emri veren müşteriye verilir. Diğer nüshası, gerçekleşen işlemlerin muhasebede izlenmesine esas teşkil etmek üzere, ilgili muhasebe kaydını içeren fişle birlikte saklanır. Herhangi bir nedenle sıra numarasının atlanması üzerine kullanılmayan emir formları iptal edilerek saklanır.
Telefonla emir alınması halinde müşterinin imzası emir formunda bulunmadığı durumlarda, telefonla alınan emirlere ilişkin bu Tebliğde belirtilen özel hükümlere uyulur.
Telefonla alınan emirlere ilişkin özel hükümler
Telefonla alınan emirlerde konuşmaların aracı kuruluş tarafından uygun cihazlarla kaydedilmesi ve en az 6 ay saklanması şarttır.
Müşterinin veya yetkili kıldığı kişilerin imzasını taşımayan emirler ile ilgili çıkan ihtilafların hallinde, bu cihazlardaki kayıtlar ve ilgili diğer belgeler Kurul ve borsa tarafından dikkate alınır.