Amaç
1. Bu standardın amacı; kontrol eden idarenin ve onun kontrolü altında bulunan idarelerin konsolide mali tablolarının hazırlanması ve sunumuna ilişkin esasların belirlenmesidir.
Kapsam
2. Bu standart, kamu idareleri ile bunların kontrolü altındaki kurum ve kuruluşların mali tablolarının konsolidasyonunda uygulanır.
Tanımlar
3. Bu Standartta geçen kavramlar aşağıdaki anlamları ile kullanılır.
Azınlık Payı:
Kontrol eden kuruluşun, kontrol ettiği kuruluşta doğrudan veya dolaylı olarak sahip olmadığı paylara isabet eden bölümüdür.
Bireysel Mali Tablolar:
Kontrol eden kuruluş veya kendisine bağlı kontrol edilen kuruluşun, bir iştirakteki yatırımlarını veya müştereken kontrol edilen bir kuruluştaki girişimci payını, yatırımların rapor sonuçları ve yatırım yapılan kuruluşların net varlıkları yerine, doğrudan net varlıklar/ öz kaynak payına dayalı olarak muhasebeleştirerek sunduğu mali tablolardır. Kontrol edilen kuruluşu, iştiraki veya müştereken kontrol edilen bir kuruluşta girişimci payı bulunmayan bir kuruluşa ait mali tablolar bireysel mali tablo değildir.
Kamu İdaresi:
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 2 nci maddesinde tanımlanan genel yönetim kapsamındaki idarelerdir.
Konsolide Mali Tablolar:
Kontrol eden ve edilen kuruluşların bu standartta belirlenen esaslar çerçevesinde birleştirilerek oluşturulan mali tablolarını ifade eder.
Kontrol:
Diğer bir kuruluşun mali politikalarının ve faaliyetlerinin yönetilmesi gücüdür.
Kontrol Eden Kuruluş:
Bir veya daha fazla sayıdaki kuruluş ya da idareyi kontrol eden kuruluş ya da idaredir.
Kontrol Edilen Kuruluş:
Başka bir kuruluşun kontrolü altında olan kuruluştur.
Maliyet Yöntemi:
Başka bir kurum ya da kuruluşa yapılan bir yatırımın maliyet bedeli üzerinden mali tablolara yansıtıldığı muhasebeleştirme yöntemidir.
Konsolide Mali Tablolar ve Bireysel Mali Tablolar
4. Bir kontrol eden kuruluş veya kontrol ettiği kuruluş, bir iştirakte yatırımcı veya müştereken kontrol edilen bir kuruluşta girişimci olabilir. Bu durumda, ilgili standart hükümleri de dikkate alınarak bu Standarda göre konsolide mali tablolar hazırlanır ve bireysel mali tablolarla birlikte sunulur.
5. Özel bir neden ya da zorunluluk olmadıkça, bireysel mali tabloların konsolide mali tablolara eklenmesi veya beraberinde sunulması gerekmez.
6. Konsolide mali tabloları hazırlamaktan ve sunmaktan muaf olan bir kontrol eden kuruluş, bireysel mali tablolarını nihai mali tablolar olarak sunabilir.
Konsolide Mali Tabloların Sunulması
7. Kontrol eden kuruluş, kendi mali tabloları ile kontrol ettiği kuruluşların mali tablolarını bu standart uyarınca konsolide ederek sunar.
Konsolide Mali Tabloların Hazırlanmasına Gerek Olmayan Durumlar
8. Aşağıdaki durumlarda konsolide mali tabloların hazırlanmasına gerek yoktur:
1) Kontrol eden kuruluşun:
i. Başka bir kontrol eden kuruluş tarafından tamamen kontrol edilmesi ve kendisine ait mali tabloların kullanıcısının olmaması veya kullanıcıların bilgi ihtiyaçlarının, ilgili kuruluşun kontrol eden kuruluşuna ait konsolide mali tablolardan karşılanabiliyor olması,
ii. Başka bir kontrol eden kuruluş tarafından kısmen kontrol edilmesi ve oylama hakkına bakılmaksızın tüm pay sahiplerinin, ilgili kontrol eden kuruluşun konsolide mali tabloları hazırlamaması konusunda bilgilendirilmiş ve buna itiraz etmemiş olması.
2) Kamu idaresinin borçlanma araçları veya öz kaynağa dayalı mali araçlarının kamuya açık piyasada işlem görmüyor olması,
3) Kamu idaresinin, mali araçlarını kamuya açık piyasaya ihraç etmek amacıyla mali tablolarını yetkili bir kuruluşa sunmamış olması veya sunma sürecinde olmaması,
4) Kontrol eden kuruluşun nihai veya ara kontrol eden kuruluşunun, kamuya açıklanmak üzere Devlet Muhasebesi Standartlarına uygun konsolide mali tablolar hazırlaması.
9. Ara kontrol eden kuruluşun konsolide mali tablolarının kullanıcılarının olması ihtimali durumunda, ilgili kamu idaresi konsolide mali tabloları hazırlayarak sunmalıdır.
10. Konsolide mali tabloların sunulmasına gerek olmayan durumlarda, kontrol eden kuruluşlar bu standart uyarınca bireysel mali tablolarını sunmalıdır.
Konsolide Mali Tabloların Kapsamı
11. Konsolide mali tablolar, aşağıdaki durumlar hariç, bütün kontrol edilen kuruluşların mali tablolarını içerecek şekilde hazırlanır:
1) Bir kontrol edilen kuruluşun ediniminden itibaren on iki ay içerisinde elden çıkarılmasının planlanması nedeniyle kontrolün geçici olması,
2) Yönetimin, kontrol edilen kuruluş için satış sürecini başlatmış olması.
Konsolidasyona dâhil edilmeyen bu tür kontrol edilen kuruluşlar, ilgili standarda göre mali araçlar olarak sınıflandırılır ve muhasebeleştirilir.