Seri No: 137 Gelir Vergisi Genel Tebliği

1. Bu durumda, 1.1.1983 tarihinden itibaren anılan kanunun götürü usule tabi olmanın genel şartlarını belirleyen 47 nci maddenin birinci fıkrasının 2 numaralı bendindeki iş yerleri ile ilgili 700.000 liralık vergi değeri 1.050.000 lira olarak, 48.000 liralık yıllık kira tutarı ise, 72.000 lira olarak dikkate alınacaktır.

2. Aynı Kanunun götürülüğün özel şartlarını belirleyen 48 inci maddesinin 1-9 numaralı bentlerinde yer alan yıllık alış, satış ve hasılat tutarları 1.1.1983 tarihinden itibaren % 100 arttırımlı miktarları ile nazara alınacaktır.

3. Söz konusu kararname ile Gelir Vergisi Kanunu'nun 46 ncı maddesinde yer alan safi gelir tutarları % 50 oranında arttırılmıştır. Bu sebeple, gerek götürü ticari ve gerekse götürü serbest meslek kazançları için takdir komisyonlarınca evvelce takdir edilmiş bulunan her bir dereceye ait götürü matrahlar 1.1.1983 tarihinden itibaren % 50 orarında arttırılarak uygulanacaktır.

4. Gelir Vergisi Kanununun bazı maddelerinde değişiklik yapan 31.12.1982 tarihli ve 2772 sayılı Kanunun Geçici 5 inci maddesinde "1982 yılında gerçek usulde vergiye tabi kazanç sahiplerinden 1.1.1983 tarihinde yürürlükte olan götürü usulde vergilendirilmenin genel ve özel şartlarını taşıyanlar 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 50 nci maddesi hükmü dikkate alınmaksızın bir defaya mahsus olmak üzere götürü usulde vergilendirme usulünü seçebilirler." denilmiştir.

Bu hükme göre, 1982 yılında ticari faaliyetinden dolayı gerçek usulde vergiye tabi olan mükellefler (51 nci madde kapsamına girenler hariç) 1.1.1983 tarihi itibariyle götürü usule tabi olmanın genel şartlarını taşımaları ve 1982 takvim yılındaki iş hacimlerinin de 48 inci maddedeki hadleri (Bakanlar Kurulunca değiştirilen) aşmaması şartıyla götürü usulde vergilendirilmeden yararlanacaklardır. Bu usulden faydalanmak isteyen mükelleflerin 2.5.1983 tarihine kadar (bu tarih dahil) bağlı oldukları vergi dairelerine başvurmaları gerekmektedir. Bu tarihten sonraki müracaatlar işleme konulmayacaktır.

Diğer taraftan, götürü usulde vergilendirmeyi seçen mükellefler hayat standardı esasına tabi olmayacaklarından bu mükelleflerin 1982 yılı beyanları üzerinden hayat standardı esasında tarhiyata muhatap olmamaları bakımından tercihlerini beyanname verirken yapmaları uygun olacaktır.

Ticari kazancı dolayısıyle gerçek usulde vergiye tabi iken 1981 ve daha önceki yıllarda işlerini bırakmış olan mükellefler 2.5.1983 tarihine kadar (bu tarih dahil) yeniden işe başladıkları takdirde götürü usule tabi olmanın genel şartlarını da taşımaları kaydıyle götürü usulde vergilendirmeden faydalanacaklardır.

Götürülüğün genel şartları arasında sayılan işyerlerinin Emlak Vergisi tarhına esas vergi değerleri toplamı olarak, mükelleflerin 1980 genel beyan dönemine ait Emlak Vergisi beyannamelerinde beyan ettikleri vergi değerleri toplamının nazara alınması gerekmektedir. Şu kadar ki, 1.1.1983 tarihine kadar bu değerlerde herhangi bir sebeple değişiklik olduğu takdirde bu hususunda ayrıca dikkate alınacağı tabiidir.

Bu değerlerde 1.1.1983 tarihinden sonra herhangi bir sebeple (genel beyan dahil) meydana gelen artış dolayısıyle götürülük şartının ihlal edilmesi halinde, mükellefler anılan kanunun 50 nci maddesi uyarınca 1.1.1984 tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirileceklerdir.

Gerçek usulde vergiye tabi iken götürü usulde vergilendirmeyi seçmiş bulunan mükellefler 1982 takvim yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamelerini 1983 yılı Mart ayı içinde bağlı oldukları vergi dairelerine verecekler ve 1983 yılına ait götürü gelir vergilerini ise, vergi karnelerini ibraz etmek suretiyle 1983 yılı Nisan ayı içinde tarh ettireceklerdir.

Mükelleflerin 1982 takvim yılı gelirleri üzerinden tahakkuk ettirilen vergiler 1983 yılı Mart, Haziran ve Eylül aylarında, 1983 yılına ait götürü vergileri ise, 1983 yılı Nisan, Ağustos ve Kasım aylarında olmak üzere 3 eşit taksitte ödenecektir.

5. Götürü Usulde Tesbit Edilen Ücretler'de Vergilendirme Dönemi ile Ödeme Süresi :

Gelir Vergisi Kanununun Vergilendirme dönemlerine ilişkin 108 nci maddesinin 3 üncü fıkrasında; götürü usulde tespit olunan ücretlerde vergilendirme döneminin hizmetin ifa olunduğu bütçe yılı olacağı belirtilmiştir. Aynı Kanunun 109 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında da, götürü usulde tespit edilen ücretlerin vergisinin, hizmetin ifa olunduğu bütçe yılının 2 nci ayında, bütçe yılı içinde işe başlanması halinde ise, işe başlama tarihinden itibaren 1 ay içinde tarh olunacağı hükme bağlanmıştır.