Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 46 ncı maddesinde yer alan götürü usule tabi ticari ve mesleki kazanç sahiplerine ilişkin olan safi kazanç tutarlarının, 48 inci maddesinde yer alan götürü usule tabi ticari kazanç sahiplerine ait yıllık alış, satış ve hasılat hadlerinin ve aynı Kanunun geçici 35 inci maddesinde yer alan hayat standardı temel ve ilave gösterge tutarlarının, asgari ücrete bağlı olarak yeniden tespit edileceği anılan maddelerde hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun 28/7/1992 gün ve 21298 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 21/7/1992 tarih ve 1992/1 sayılı Kararı ile 1 Ağustos 1992’den geçerli olmak üzere, 16 yaşından büyük olan sanayi kesiminde çalışan işçiler için asgari ücret yeniden tespit edilmiştir. Bu suretle, asgari ücretin aylık tutarı, 801.000 liradan 1.449.000 liraya yükseltilmiştir. Buna göre, asgari ücretteki artış oranı (1.449.000 - 801.000 - 648.000 / 801.000 = ) % 80,89’dur (0,8089). Yeni asgari ücretin yıllık tutarı da (1.449.000 x 12 = ) 17.388.000 liradır.
Ayrıca, 31/12/1992 gün ve 21452 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 92/3892 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile de ticari kazanç sahibi mükelleflerin götürü usule tabi olmasına ilişkin işyeri vergi değeri ile kira tutarı yeniden tespit edilmiştir.
Diğer taraftan, ticari ve zirai kazançların vergilendirilmesi, hayat standardı esasının uygulanması ve götürü usulde vergilendirilme ile ilgili bazı konularda uygulamada görülen tereddütlerin giderilmesi amacıyla aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.
A) ASGARÎ ÜCRETTEKİ ARTIŞA PARALEL OLARAK, GÖTÜRÜ USULE TABÎ OLMAYA İLİŞKİN HADLERDE YAPILAN ARTIŞLAR İLE İŞYERİ VERGİ DEĞERİ VE KİRA TUTARINDA BAKANLAR KURULU KARARI İLE YAPILAN DÜZENLEME:
1) Bakanlar Kurulu Kararı ile Yeniden Belirlenen Götürü Usule Tabi Olmaya İlişkin İşyeri Vergi Değeri veya Kira Bedeli:
31/12/1992 gün ve 21452 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 92/3892 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın eki Kararın 6 ncı maddesinde, götürü usule tabi olmaya ilişkin genel şartlardan olan işyerine ait emlak vergisi tarhına esas olan vergi değeri 10.500.000 liradan 12.000.000 liraya, vergi değerinin belli olmadığı hallerde uygulanan yıllık kira tutarı da 1.500.000 liradan 1.500.000 liraya yükseltilmiş bulunmaktadır. Kararda ayrıca yeni hadlerin, 1 Ocak 1993'den geçerli olacağı hükme bağlanmıştır.
Buna göre, 1 Ocak 1993’den itibaren yeni hadleri taşıyan mükellefler, diğer şartları da taşımaları kaydıyla götürü vergilendirme usulünden yararlanacaklardır.
2) Götürü Usule Tabi Olmanın Özel Şartlarına Ait Yıllık Alış, Satış ve Hasılat Tutarları:
Gelir Vergisi Kanunu’nun değişik 48 inci maddesinde yer alan ve 1991 yılı içinde asgari ücrette meydana gelen artışa göre artan yıllık alış, satış ve hasılat hadlerinin, asgari ücretteki 1992 yılı artışına göre hesaplanan yeni tutarları aşağıda belirtilmiştir. Bu tutarların hesabında 100.000 liraya kadar olan miktarlar nazara alınmamıştır.
Buna göre; Gelir Vergisi Kanunu'nun 48 inci maddesinin
1 numaralı bendindeki 29.000.000 liralık had 52.400.000 liraya,
2 numaralı bendindeki 38.600.000 liralık had 69.800.000 liraya,
3 numaralı bendindeki 9.600.000 liralık had 17.300.000 liraya
4 numaralı bendindeki 29.000.000 liralık had 52.400.000 liraya,
5 numaralı bendindeki 38.600.000 liralık had 69.800.000 liraya,
6 numaralı bendindeki 29.000.000 liralık had 52.400.000 liraya,
7 numaralı bendindeki 29.000.000 liralık had 52.400.000 liraya,
8 numaralı bendindeki 9.600.000 liralık had 17.300.000 liraya,
9 numaralı bendindeki 19.300.000 liralık had 34.900.000 liraya,
yükselmiştir.
Öte yandan, Gelir Vergisi Kanunu'nun 48 inci maddesine 3689 sayılı Kanunla eklenen 10 numaralı bent hükmüne göre, hizmet işletmelerine ait özel şart olarak, 48 inci maddenin 8 numaralı bendinde yazılı 17.300.000 liralık hasılat; diğer işleri yapanlar için de 48 inci maddenin 1 numaralı bendinde yazılı 52.400.000 liralık alış ve 2 numaralı bendinde yazılı 69.800.000 liralık satış haddi uygulanacaktır.
Gelir Vergisi Kanunu’nun 48 inci maddesine göre, asgari ücretteki artışa bağlı olarak yeniden belirlenen alış, satış ve hasılat tutarlarını 31.12.1992 tarihi itibariyle aşmayanlar, diğer şartları da taşımaları kaydıyla 1993 takvim yılında da götürü usûlden yararlanmaya devam edeceklerdir.
Diğer taraftan, sigara, içki, damga pulu, milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kâr hadleri emsallerine nazaran bariz şekilde düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için 136, 167 ve 168 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğlerinde belirtilen yıllık alış, satış ve hasılat tutarları da 48 inci maddede yer alan hadlerdeki artışa parelel olarak ve 31.12.1992 tarihinden geçerli olmak üzere Bakanlığımızca aşağıdaki miktarlarda yeniden tespit edilmiştir.