Seri No: 30 Gelir Vergisi Genel Tebliği

1. 27/5/1955 tarihinde neşredilen 6582 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle 5423 sayılı Esnaf Vergisi Kanunu kaldırılmış bulunmaktadır. Kanunda tâyin edilen genel ve özel şartları haiz olmayan gezici esnaf doğrudan doğruya gelir vergisine tabi olacakları haiz olanlar ise tamamen vergiden muaf tutulacakları cihetle, gezici esnaf için götürü matrah takdirine mahal yoktur. Bu gibilerin 6582 sayılı Kanundan evvelki (1955 ve daha önceki) bütçe yıllarına ait vergilerine bu yıllar için takdir edilmiş olan gündelik kazançların matrah alınması iktiza eder.

2. Gelir Vergisi Kanununun 48/1 inci maddesinin esnaf muaflığından faydalananların yanında çalışanların götürü usulde alınmasını derpiş eden hükmü ayni kanunla kaldırılmış, 4 üncü maddesiyle 5421 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin 5 inci fıkrası tadil edilmiş ve tadile göre de sözü edilen kimseler gelir vergisinden muaf tutulduklarından (Esnaf muaflığından faydalananların yanında çalışanlar) için yeniden takdir yapılmasına lüzum kalmamıştı. Bu sebebi (götürü ücretler) cetvellerinden bir nolu cetvelin (A) grubu iptâl edilmiştir.

Bu duruma göre Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesinin 2, 3, 4, 5 ve 6 No. lu fıkralarında yazılı hizmet erbabının (1 No. lu cetvelin B, C, D, E guruplarında ve 2 No. lu cetvelde) 1956-1957 bütçe yıllarına ait götürü ücretleriyle ayni kanunun 53 üncü maddesine istinaden götürü usule alınan serbest meslek erbabının (Bunların kimler olduğu bundan evvelki tebliğlerde gösterilmiştir.) anılan yıllar vergilerine matrah olacak götürü kazançların yeniden takdiri gerekmektedir.

3. Gelir Vergisi Kanununun 48 ve 53 üncü maddeleri mucibince;

a) 3, 11 ve 24 numaralı genel tebliğlerle götürü ücret usulüne alınanlara ilişik (A) cetvelinde yazılı (Çiftçi Mallarını Koruma Derneğinden ücret alan) hizmet erbabı ile götürü ücretler cetvellerinden 2 numaralı cetvelin V inci gurubunda mevcut (Büyük otel ................ terkedilenler) in sonuna (Bu gibilerden 5837 sayılı Kanunun mucibince Millî Bayram ve genel tatil günleri için çalıştıkları müesseselerden yarım yevmiye alanların, bu yevmiyeleri için müstakilen matrah takdirine mahal olmayıp mezkûr yevmiyeler adı geçenlerin cetvelde yazılı aslî iş nevilerine ait matrahların takdirinde ne derecelerinin tâyininde nazarı itibare alınır.) ibaresinin,

b) 1, 6, 11 ve 24 numaralı genel tebliğlerle götürü kazanç usulüne alınanlara ilişik (B) cetvelinde yazılı (Sinema afişi yapanlar iş yeri açmaksızın serbest çalışanlar) la bu kazançlara ait cetvellerde mevcut (Modelciler elbise, işleme vesaire modeli çizenler) in sonuna (Model ressamları dâhil) ibaresinin,

ilâve edilmesi uygun görülmüştür.

c) Mahalle muhtarlarının 20 sayılı, bütçesi olmayan köy muhtarlarının da 28 sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliğleriyle vergi dışı bırakılmaları kabul edilmiş olduğu, bütçesi olan köy muhtarları ise gerçek ücret usulünde vergiye tabi tutulanları cihetle, kazançları götürü usulde tesbit edilen serbest meslek erbabı cetvelinde yer alan (muhtarlar) bu cetvelden çıkarılmıştır.

Takdir işleminin ne suretle yapılacağı ve takdirle alâkalı diğer hususat bundan evvelki Gelir Vergisi Genel Tebliğlerinde tafsilen açıklanmış olduğundan tekrarına lüzum görülmemiştir.

Mezkûr tebliğler hükümleri gözetilerek derhal gereğine tevessül edilmesi ve kesinleşmesini müteakip iki neticelere ait kararlarla birlikte Vekâlete gönderilmesi rica olunur.