Gemi Adamları İaşe Bedeli Tespit Kurulu Kararı

Halen uygulanmakta olan ve iaşe servisi kurulmayan gemi adamlarına ödenecek 21,00 TL (Yirmi Bir Türk Lirası) iaşe bedelinin, 7/4/2013 tarih ve 28611 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandığı, bu miktarın aradan geçen zaman içinde gıda maddeleri fiyatlarında meydana gelen yükselmeler karşısında günün şartlarına göre yetersiz kaldığı, iaşe bedelinin yeniden tespitinin zorunlu bulunduğu ve bunun, Yönetmeliğin 8 inci maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak yurt çapında uygulanmak üzere tespitinin faydalı olacağı konusunda görüş birliğine varıldı.

Yönetmeliğin 7 nci maddesinde “… Ödenecek bedele esas; bir gemi adamının yaptığı göreve göre alması mecburi normal günlük gıdasını sağlayacak para miktarıdır.” şeklindeki hükmü göz önünde bulundurularak;

a) Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı 2013 yılı 5 il merkezi (Antalya, İstanbul, İzmir, Ordu, Samsun) tüketici fiyatları endeksine giren maddelerden Yönetmeliğe göre besin kompozisyonu için esas alınan maddelerin 2013 yılı fiyat aritmetik ortalaması,

b) Hizmet akitleri ve toplu iş sözleşmeleriyle tespit edilerek gemi adamlarına verilen iaşe bedelleri ile uygulanmakta olan iaşe bedelleri,

c) Yönetmeliğin 31 ve 32 nci maddeleri ile EK 2 ve 3 sayılı cetvellerine göre hazırlanan beslenme listesine göre 4800 kaloriyi verecek gıda kompozisyonu,

Esas alınarak bütün sahil mıntıkalarına ve göllere uygulanmak üzere beher gemi adamına verilecek günlük nakdi iaşe bedelinin net 22,00 TL (Yirmi İki Türk Lirası) olarak tespitine oy çokluğu ile kabulüne ayrıca yönetmelik değişikliği çalışmasının başlatılmasına

karar verildi. 13/2/2014

Muhalefet Şerhi

1. Karar metnine, Gemi Adamlarının İkamet Yerleri, Sağlık ve İaşelerine Dair Yönetmeliği’nin “Dayanak ve Kapsam” kenar başlıklı 2. maddesinde yer alan “500 grostonilatodan daha küçük gemilerle, balık avı ve benzeri işlerde çalışan gemiler, römorkörler ve yüzer vinçler dışında” ibaresinin de eklenmesi gerektiği yolundaki talebimizin reddi, Yönetmeliğin kapsam bakımından uygulanmasında birtakım uygulama sorunlarına neden olmaktadır.

2. Denizcilik sektöründe yaşanan teknolojik gelişmeler neticesinde, Gemi Adamlarının İkamet Yerleri, Sağlık ve İaşelerine Dair Yönetmeliğin 32. maddesinde öngörülen günlük asgari kalori miktarının hiçbir geçerliliği kalmadığı bilimsel olarak da tespit edilmiştir ve bir Yönetmelik değişikliği gerektiği konusunda tüm paydaşların müşterek mutabakatı bulunmaktadır. Bu nedenle, günün gereklerine uygun düşmeyen Yönetmelik hükümlerine dayanılarak yapılan değerlendirmeler denizcilik sektörüne onulmaz zararlar vermektedir.

3. Gemi Adamları İaşe Bedeli Tespit Kurulu’nun görevi iaşe bedelini arttırmak değil, yıllık olarak tespit etmek olduğu halde bu doğrultuda hareket edilmemesi denizcilik sektörünün rekabet gücünü zayıflatarak, son tahlilde gemi adamlarının da zarar görmesine neden olmaktadır.

4. Yönetmelikte öngörülen günlük iaşe bedeli, sektörde uygulanan toplu iş sözleşmelerindeki yemek bedelinin çok üzerinde (yaklaşık beş katı olarak) belirlenmiş olan 2014 yılı iaşe bedeli denizcilik sektörünü zor durumda bırakmakta ve amaçlananın aksine çalışma barışının bozulmasına da neden olmaktadır.

5. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişleri tarafından hazırlanan raporlarda piyasa koşulları göz önünde bulundurularak ve gerekli araştırmalar yapılarak daha düşük bir iaşe bedeli tespit edildiği halde, objektif esaslara dayanılarak hazırlanan bu tespitler göz ardı edilerek mevzuatın gereklerine aykırı surette hareket edildiği değerlendirilmektedir.

Yukarıda açıkladığımız nedenlerle; çoğunluk kararı ile belirlenen iaşe bedeline muhalif olduğumuzu beyan ederiz.