Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
İHBARLI DÖVİZ MEVDUAT HESAPLARI UYGULAMA TALİMATI 1
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
(1) Bu talimatın amacı İhbarlı Döviz Mevduat Hesaplarının işleyiş ve işlemlerine ilişkin uygulama usul ve esaslarını belirlemektir.
(2) Bu uygulama talimatı, İhbarlı Döviz Mevduat Hesaplarına ilişkin olarak kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen işlemleri kapsar.
(3) Bu talimatta yer almayan konularda bankacılık sisteminde genel kabul görmüş standartlar ile teamüller uygulanacaktır.
Dayanak
(1) Merkez Bankası, İhbarlı Döviz Mevduat Hesapları işlemlerini 1211 Sayılı Merkez Bankası Kanunu'nun Temel Görev ve Yetkiler başlıklı 4. maddesinin (I) numaralı fıkrasının (c) ve (g) bentleri2, 40. Maddesinin (II) numaralı fıkrası3 ve 55. Maddesinin (I) numaralı fıkrası4 uyarınca yürütür.
Tanımlar
(1) Bu uygulama talimatında geçen;
a) Döviz Piyasaları Müdürlüğü: Merkez Bankası Piyasalar Genel Müdürlüğü Döviz Piyasaları Müdürlüğünü,
b) H03-Katılımcı Piyasa İşlemleri/Bildirim Mesajı: Kuruluşların İhS aracılığıyla gönderecekleri İhbarlı Döviz Mevduat Hesapları işlem bildirim mesajlarını,
c) H04-İhbarlı Döviz İşlem Talebi Geri Bildirim Mesajı: H03 mesajları ile gelen bilgileri de içeren Döviz Piyasaları Müdürlüğü tarafından gönderilen teyit mesajlarını,
d) İBS: Merkez Bankası İnternet Bankacılığı Sistemini,
e) İhale Sistemi (İhS): İhale mesajlaşma sistemini,
f) İhbarlı Döviz Mevduat Hesapları: Kuruluşlar adına Merkez Bankası nezdinde açılan, yatırma ve çekme işlemlerinin önceden bildirildiği döviz hesaplarını,
g) Kuruluş: 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamındaki mevduat bankaları, katılım bankaları, kalkınma ve yatırım bankaları ile finansman şirketleri ve Merkez Bankasınca uygun görülen diğer kuruluşları,
h) MASAK: Mali Suçları Araştırma Kurulunu,
i) Merkez Bankası: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasını,
j) Merkez Bankası Muhabir Hesapları: İhbarlı Döviz Mevduat Hesaplarına ilişkin işlemlerin gerçekleştirileceği muhabir hesaplarını,
k) Merkez Bankası Ödeme Sistemleri: Elektronik Fon Transferi ve Elektronik Menkul Kıymet Transferinden oluşan ödeme sistemlerini,
l) TMSF: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunu ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İhbarlı Döviz Mevduat Hesaplarının İşleyiş Usul ve Esasları
Genel esaslar
(1) İhbarlı Döviz Mevduat Hesapları ABD doları, euro ve Merkez Bankasının uygun göreceği diğer para birimleri üzerinden açılabilir.
(2) İhbarlı Döviz Mevduat Hesaplarına ilişkin yatırma, çekme ve TMSF prim ödemeleri talepleri için kuruluşlar tarafından Merkez Bankasına bildirimde bulunulur.
(3) İhbarlı Döviz Mevduat Hesaplarına faiz ödenebilir ve bu hesaplardan komisyon tahsil edilebilir. Kuruluşların komisyon tutarlarını karşılamak üzere valöründe İhbarlı Döviz Mevduat Hesaplarında yeterli bakiye bulundurmaları gerekir.
Değişik fıkra: 20 Nisan 2022 tarihi itibarıyla değişik
(4) Kuruluşlar İhbarlı Döviz Mevduat Hesaplarına ait bakiyelerini ve hesap özetlerini İnternet Bankacılığı Sistemi (İBS) üzerinden alır. İBS üyesi olmayan kuruluşlara ait hesap özetleri, yıllık olarak Ocak ayında güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile, zorunlu hallerde ise taahhütlü mektup ile gönderilir. İBS üyesi olmayan kuruluşlar İBS’ye katılım talebinde bulunabilir.
Değişik fıkra: 3 Ocak 2022 tarihi itibarıyla değişik
(5) İhbarlı Döviz Mevduat Hesapları gün içinde geçici de olsa borç bakiyesi veremez.
(6) Kuruluşlar İhbarlı Döviz Mevduat Hesaplarını zorunlu karşılık işlemlerinde, TMSF prim ödeme işlemlerinde ya da Merkez Bankası Piyasalar Genel Müdürlüğü bünyesinde gerçekleştirdikleri işlemlere ilişkin tahsilat ve ödemelerde kullanabilirler. Ancak, Merkez Bankasının söz konusu hesapların kullanımına ilişkin sınırlayıcı özel düzenlemeler yapma hakkı saklıdır.
(7) Merkez Bankası tarafından uygun görülmesi halinde, kuruluşun doğabilecek maliyetleri üstlenmesi şartıyla çalışma esaslarında değişiklik yapılabilir.
Hesapların açılması ve hesaplarda işlem yapılması
(1) İhbarlı Döviz Mevduat Hesapları kuruluşlar adına Merkez Bankası İdare Merkezi nezdinde açılır.
(2) Kuruluşların İhbarlı Döviz Mevduat Hesaplarını kullanarak işlem yapabilmeleri için Ek.1’deki “İhbarlı Döviz Mevduat Taahhütnamesi”ni ve bildirimleri gerçekleştirecek kuruluş yetkilileri için MASAK düzenlemeleri çerçevesinde talep edilen bilgileri içeren Ek.2’deki “İhbarlı Döviz Mevduat Hesapları Yetkili Tanıtım Formu”nu noter huzurunda imzalamaları ve Merkez Bankası Döviz Piyasaları Müdürlüğüne göndermeleri gerekir.
Çalışma saatleri
(1) İşlemler her iş günü saat 15.30’a kadar gerçekleştirilir. Merkez Bankası koşulların gerektirdiğini öngördüğü durumlarda çalışma saatlerinde değişiklik yapabilir. Böyle bir durumda, bu madde ile Uygulama Talimatının 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) ve (11) numaralı alt bentleri ve 14. Maddesinin birinci fıkrasındaki düzenlemeler bakımından çalışma saatlerindeki değişiklikler esas alınacaktır.