Yasal dayanak ve başvuru
(1) Bu Tebliğ, 14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (Karar) ile yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelikten (Yönetmelik) oluşan ithalatta haksız rekabetin önlenmesi hakkında mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılan damping soruşturması başvurusu ile bu başvuruya ilişkin olarak söz konusu mevzuat kapsamında yapılan değerlendirmenin sonuçlarını içermektedir.
(2) Şikâyetçi yerli üreticiler olan Anadolu Motor Üretim ve Pazarlama A.Ş., Taral Tarım Makine ve Aletleri A.Ş. ve Yağmur Tarım Makinaları San.ve Tic. A.Ş., Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli 8432.29.90.00.19 gümrük tarife istatistik pozisyonunda (GTİP) yer alan “diğer çapa makineleri”nin dampingli fiyatlarla ithal edilmesinden dolayı zarara uğradıkları gerekçesiyle söz konusu ülke menşeli ürüne yönelik bir damping soruşturması açılması istemiyle başvuruda bulunmuşlardır.
Başvuru konusu ürün
(1) Başvuru konusu ürün, 8432.29.90.00.19 GTİP’li “diğer çapa makineleri”dir.
(2) Bahse konu GTİP yalnızca bilgi amaçlı verilmiş olup, bağlayıcı mahiyette değildir.
(3) Başvuru konusu ürünün Türk Gümrük Tarife Cetveli’nde yer alan tarife pozisyonunda ve/veya eşya tanımında yapılacak değişiklikler bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına halel getirmez.
Başvurunun temsil niteliği
(1) Başvuru aşamasında sunulan delillerden, başvurunun Yönetmeliğin 20 nci maddesi çerçevesinde yerli üretim dalının temsil niteliğini haiz olduğu anlaşılmıştır.
Damping iddiası
(1) ÇHC’nin piyasa ekonomisi uygulamayan bir ülke olarak değerlendirilmesi nedeniyle, normal değerin tespitinde Yönetmeliğin 7 nci maddesi hükümleri uygulanarak, şikâyetçi yerli üreticilerin maliyetlerinden yola çıkılarak oluşturulmuş değer belirlenmiştir.
(2) Bu bağlamda, yerli üretim dalının üretim maliyetleri alınarak hammadde maliyeti, işçilik, enerji, amortisman, finansman ve diğer üretim giderlerinde adı geçen ülkenin lehine olacak şekilde ayarlamalar yapıldıktan sonra makul bir kâr oranı eklenerek normal değer oluşturulmuş ve bulunan değerin fabrika çıkış aşamasında olduğu kabul edilmiştir.
(3) Şikâyet konusu ülkeden, Türkiye’ye gerçekleştirilen satışların ihraç fiyatının belirlenmesinde, şikâyet konusu ürünün normal değerinin hesaplamasında kullanılan döneme ilişkin şikâyetçi yerli üreticilerden temin edilen ÇHC’li ihracatçılar tarafından tanzim edilmiş fatura ve proforma faturalarda yer alan birim fiyatlar esas alınmıştır. Söz konusu fiyatların fabrika çıkış aşamasında olduğu kabul edilmiştir.
(4) Normal değer ile Türkiye’ye ihraç fiyatlarının mümkün olduğu ölçüde aynı ticari aşamada (fabrika çıkış aşaması) karşılaştırılması yoluyla, şikâyet konusu ürün için hesaplanan damping marjlarının, ihmal edilebilir oranın üzerinde olduğu görülmüştür.
Zarar ve nedensellik iddiası
(1) 2010 ile 2013 yılının ilk dokuz aylık dönemi arasında şikâyete konu ülke menşeli ithalat hem mutlak hem de nispi olarak artmıştır. Aynı dönemde bahse konu ülke menşeli ithalatın toplam tüketim içerisindeki payının da arttığı tespit edilmiştir.
(2) Şikâyet konusu ülke menşeli ithalatın ortalama birim fiyatlarının başvuru sahibi yerli üreticinin yurt içi satış fiyatlarını önemli ölçüde kırdığı belirlenmiştir. Dampingli ithalat nedeniyle ÇHC’nin Türkiye çapa makineleri pazarından aldığı pay mutlak ve nispi olarak artarken yerli üretim dalının büyüyen Türkiye pazarından yeterince pay alamadığı ve hatta payının giderek azaldığı görülmüştür.
(3) Yerli üretim dalının düşük fiyatlı ithalatın hacmi nedeniyle üretim kapasitesinin büyük kısmını kullanamadığı tespit edilmiştir.
(4) Başvuru aşamasında sunulan deliller ve ithalata ilişkin resmi istatistikler esas alınarak yapılan tespitler ışığında, yerli üretim dalının yurt içi satış miktarı, stokları, stok çevrim hızı ve pazar payı gibi önemli göstergelerinde olumsuzluklar görülmesi nedeniyle maddi zararın söz konusu olduğu değerlendirilmiştir.
Karar ve işlemler
(1) Bir damping soruşturmasının açılabilmesi için yeterli bilgi, belge ve delillerin bulunduğu anlaşıldığından, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu tarafından ÇHC menşeli söz konusu ürün için Yönetmeliğin 20 nci maddesi çerçevesinde bir damping soruşturması açılmasına karar verilmiştir.
(2) Soruşturma, Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü (Genel Müdürlük) tarafından yürütülecektir.
Piyasa ekonomisi değerlendirmesi
(1) Yönetmeliğin 40 ıncı ve 41 inci maddelerinde öngörülen hükümler saklı kalmak üzere Genel Müdürlük tarafından soruşturma kapsamında normal değer tespitine karar verilmesi halinde; ÇHC’de soruşturmaya tabi üretici veya üreticilerin soruşturma konusu ürünün üretiminde ve satışında Yönetmeliğin Ek 1 inci maddesindeki ölçütler çerçevesinde piyasa ekonomisi koşullarının geçerli olduğunu bu Tebliğin 9 uncu maddesinde belirtilen süreler içinde yeterli deliller ile ispat etmesi durumunda bu üretici veya üreticiler için normal değerin tespitinde Yönetmeliğin 5 inci maddesi, aksi takdirde Yönetmeliğin 7 nci maddesi hükümleri uygulanır. Yönetmeliğin 7 nci maddesi hükümlerinin tatbiki halinde adı geçen ülke için serbest piyasa ekonomisi uygulayan emsal ülke olarak Türkiye’nin seçilmesi öngörülmektedir.