Başvuru
3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde, yerli üreticiler Petlas Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Türk Pirelli Lastikleri A Ş., Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli "kauçuktan yeni dış lastikler"in Türkiye'ye dampingli fiyatlarla ithal edildiği ve bu durumun yerli üretime zarar verdiği iddiasıyla, bu ülke menşeli süz konusu maddelerin ithalatına karşı önlem alınması istemiyle başvuruda bulunmuştur. Başvuru, diğer bir araç lastiği üreticisi olan Brisa Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından da desteklenmektedir.
Başvuru Konusu Madde
Şikayete konu ürün olan lastik, içerisinde doğal ve/veya sentetik kauçuklar, karbon siyahı, tekstil ve/veya çelik kordlar, pişirme amaçlı kimyasallar ve lastiğe UV ve Ozon direnci kazandırmak için yine çeşitli kimyasallar içeren komposit bir üründür. Lastiğin temel işlevi, araç ve yer arasındaki güç iletişimini sağlaması, hareketi başlatması veya durdurması, yük taşıması, araçla zemin arasında süspansiyon oluşturarak konforlu bir sürüş sağlamasıdır. Şikayet konusu ürünler kullanıldıkları alanlar dikkate alınarak 1) Otomobil Dış Lastikleri 2) Hafif Ticari Araç Dış Lastikleri 3) Ağır Vasıta Dış Lastikleri 4) Zirai Araç Dış Lastikleri 5) İş Makinesi Dış Lastikleri olmak üzere 5 ana kategoride gruplandırmak mümkündür. Bu şekilde gruplanan şikayet konusu ürünün ait olduğu GTİP'ler aşağıdaki gibidir:
a) "Turizm amaçlı otomobillerde kullanılan ve tekstil-çelik kuşaklı radyal ve konvansiyonel binek oto dış lastikleri ve diğerleri" (Otomobil Dış Lastikleri): 4011.10.00.10.00.4011.10.00.90.11,4011.10.00.90.12, 4011.10.00.90.13, 4011.10.00.90.19.
b) "Minibüs, kamyonet ve hafif kamyon radyal dış lastikleri ve konvansiyonel dış lastikleri" (Hafif Ticari Araç Dış Lastikleri): 4011.10.00.90.14, 4011.10.00.90.14, 4011.10.00.90.15.
c) "Otobüslerde ve kamyonlarda kullanılanlar" (Ağır Vasıta Dış Lastikleri): 4011.20.10.00.11, 4011.20.10.00.12, 4011.20.10.00.19,4011.20,90,00,11,4011.20,9000.12, 4011.20.90.00.19.
d) "Tarım ve orman taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde olanlar" (Zirai Araç Dış Lastikleri): 4011.61.00.00 00, 4011.92.00.00.00.
e) "Yapı veya sanayi elleçleme taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde olanlar ve diğerleri" (İş Makineleri Dış Lastikleri): 4011.62.00.00.00, 4011.63.00.00.00, 4011.69.00.00.00, 4011.93.00.00.00, 4011.94.00.00.00, 4011.99.00.00.00.
Belirtilen GTİP’ler genel açıklama amaçlı olup, bağlayıcı değildir.
Başvurunun Desteklenmesi
Başvuru aşamasında sunudan delillerden, şikayetçi ve şikayete destek olan firmaların araç lastiklerinde Türkiye toplam benzer mal üretiminin otomobil dış lastiklerinde %65’ini, hafif ticari araç dış lastiklerinde %88'ini, ağır vasıta dış lastiklerinde zirai araç dış lastiklerinde %70'ini ve iş makinesi dış lastiklerinde %72'sini gerçekleştirdiği tespit olunmuş, böylece, Yönetmelik’in 20 nci maddesi çerçevesinde, şikayetçilerin yerli üretim dalını temsil yeteneğini haiz oldukları anlaşılmıştır.
Damping İddiası
ÇHC’nin piyasa ekonomisi uygulamayan bir ülke olarak değerlendirilmesi nedeniyle, normal değer tespitinde Yönetmelik'in 7 nci maddesi hükümleri uygulanmıştır. Bu çerçevede, normal değer tespitinde kullanılacak üçüncü ülke bilgilerine ulaşılamadığından, şikayete konu madde için normal değer, Türkiye’deki birim imalat maliyetine genel, idari ve satış giderleri ile makul bir kârın eklenmesi suretiyle tespit edilmiştir.
Süz konusu maddenin Türkiye’ye ihraç fiyatı ise, Devlet İstatistik Enstitüsü’nden (DİE) tedarik edilen ithalat verileri esas alınarak tespit edilmiştir.
Fiyat karşılaştırması mümkün olduğu ölçüde aynı aşamada, normal değer ile DİE Türkiye’ye ihraç fiyatları üzerinden yapılmış ve bu suretle hesaplanan damping marjının her bir grupta önemli oranda olduğu görülmüştür.
Zarar ve Nedensellik İddiası
ÇHC menşeli, şikayet konusu ürün ithalatı her bir grupta 2000-2003 döneminde mutlak ve nispi anlamda önemli ölçüde artış göstermiştir.
2001-2003 döneminde yerli üretimin pazar payı tüm gruplarda azalırken, ÇHC’den yapılan ithalatın pazar payının arttığı belirlenmiştir.
Ayrıca, söz konusu ülkeden yapılan ithalat fiyatlarının yerli ürelim dalının fiyatlarının önemli ölçüde altında kaldığı ve yerli üretim dalının fiyatlarını yüksek oranda kırdığı görülmüştür.
Bu durum sonucunda, başvuru aşamasında sunulan delillerden, dampingli olduğu iddia edilen fiyatlarla yapılan söz konusu maddeler ithalatının yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde olumsuzluklara yol açtığı anlaşılmıştır.