Başvuru
3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde, yerli üreticiler ER-BAKIR Elektrolitik Bakır Mamulleri A.Ş. ve SARKUYSAN Elektrolitik Bakır Sanayii ve Ticaret A.Ş., Ukrayna menşeli “bakır teller, enine kesitinin en geniş yeri 6 mm’yi geçen, rafine edilmiş bakırdan olanlar”ın Türkiye’ye dampingli fiyatlarla ithal edildiği, bu durumun yerli üretime zarar verdiği ve zarar tehdidi oluşturduğu iddiasıyla, bu ülke menşeli söz konusu maddenin ithalatına karşı önlem alınması istemiyle başvuruda bulunmuşlardır.
Başvuru konusu madde
Başvuru konusu madde, 7408.11 gümrük tarife pozisyonu (GTP) altında sınıflandırılan “bakır teller, enine kesitinin en geniş yeri 6 mm’yi geçen, rafine edilmiş bakırdan olanlar” dır.
Başvuru konusu madde olan bakır filmaşin, her türlü elektrolitik bakır tel üretiminde kullanılan, ASTM B-115 standartına uygun elektrolitik bakır katottan mamul ve min. %99,9 Cu içeren, yaklaşık 8 mm çapında, kimyasal olarak %0,01 (100 ppm) ile %0,035 (350 ppm) arasında oksijen ihtiva eden elektrolitik bakır tel malzemedir. Bakır filmaşin, elektrik iletiminin söz konusu olduğu tüm enerji nakil ve telekomünikasyon, otomotiv ve elektronik sanayilerinde kullanılmaktadır.
Bahse konu GTP yalnızca bilgi amaçlı olarak verilmiş olup, bağlayıcı değildir.
Başvurunun desteklenmesi
Şikayetçi firmaların toplam Türkiye benzer mal üretiminin %64’ünü gerçekleştirdiği tespit olunmuş, bu itibarla, Yönetmelik’in 20 nci maddesi çerçevesinde, şikayetin yerli üretim dalını temsil yeteneğini haiz olduğu anlaşılmıştır.
Damping iddiası
Ukrayna’nın piyasa ekonomisi uygulamayan bir ülke olarak değerlendirilmesi nedeniyle, Yönetmelik’in 7 nci maddesi uyarınca şikayet konusu malın üretim maliyetine makul bir kâr miktarı eklenmek suretiyle hesaplanan oluşturulmuş değer, normal değer olarak alınmıştır. Normal değer fabrika çıkış aşamasında tespit edilmiştir.
İhraç fiyatı, ihracatçı firmaların Türkiye’ye satış tekliflerinde yer alan fiyat esasında belirlenmiştir. Tespit edilen CIF değer üzerinden o ithalat sebebiyle oluşacak olan navlun ve sigorta giderleri düşülmek suretiyle FOB ihraç fiyatına ulaşılmıştır. Başka bir ayarlama yapılmamış ve bu fiyatın fabrika çıkış aşamasında olduğu kabul edilmiştir.
Fiyat karşılaştırması mümkün olduğu ölçüde aynı aşamada (fabrika çıkış) normal değer ile Türkiye’ye ihraç fiyatlarının karşılaştırılması şeklinde yapılmıştır. Bu şekilde hesaplanan damping marjının önemli oranda olduğu görülmüştür.
Zarar ve nedensellik iddiası
Ukrayna menşeli şikayet konusu ürün ithalatının, mutlak anlamda ve yurt içi tüketime göre artış gösterdiği, yerli üretimin pazar payının 2003 yılında ve 2004 yılında, 2002 yılına oranla azalırken Ukrayna’dan yapılan ithalatın pazar payının artış kaydetmeye başladığı tespit olunmuştur. Söz konusu ülkeden yapılan şikayete konu ürünün ithal fiyatlarının 2004 yılında yerli üretim dalı fiyatlarını baskı altında tuttuğu görülmüştür.
Bu durum sonucunda, başvuru aşamasında sunulan delillerden, dampingli olduğu iddia edilen fiyatlarla yapılan söz konusu madde ithalatının yerli üretim dalı ekonomik göstergelerinde olumsuzluklara yol açtığı anlaşılmıştır.
Karar ve işlemler
Yapılan inceleme sonucunda, başvurunun yeterli bilgi, belge ve delilleri içerdiği anlaşıldığından, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nca Ukrayna menşeli söz konusu madde için, Yönetmelik’in 20 nci maddesi çerçevesinde soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
Soruşturma, Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülecektir.
Piyasa ekonomisinin uygulandığı üçüncü ülkenin seçimi
Yönetmelik’in 7 nci maddesi hükümleri çerçevesinde, Ukrayna için bu aşamada Türkiye’nin serbest piyasa ekonomisi uygulayan emsal ülke olarak seçilmesi düşünülmektedir. Ancak, Ukrayna’da soruşturmaya konu üretici veya üreticilerin soruşturma konusu ürünün üretiminde ve satışında Yönetmelik Ek Madde 1’deki ölçütler çerçevesinde piyasa ekonomisi koşullarının geçerli olduğunu Tebliğ’in 9 uncu maddesinde belirtilen süre içinde yeterli deliller ile ispat etmesi halinde, bu üretici veya üreticiler için normal değerin tespitinde Yönetmelik’in 5 inci maddesi uygulanır.
Soru formu ve bilgilerin toplanması
Soruşturma için gerekli bilgilerin temini amacıyla, söz konusu maddenin yerli üreticilerine, bilinen ithalatçılarına ve yabancı üretici/ihracatçılarına soru formları gönderilecektir. Söz konusu tarafların soru formu dağıtım listesinde yer alıp almadıklarını öğrenmek üzere Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü ile temasa geçerek bilgi almaları gerekmektedir. Anılan listede yer almadığını öğrenen veya makul bir süre içinde soru formunu alamayan tarafların bu Tebliğ’in yayımı tarihinden itibaren 15 gün içinde yazılı olarak soru formu talebinde bulunması gerekmektedir.