Seri No: 4 Katma Değer Vergisi Genel Tebliği (mülga)

- Teslimin yurt dışındaki bir müşteriye yapılması,

- Teslim konusu malın Türkiye Cumhuriyeti gümrük hattından geçerek bir dış ülkeye vasıl olması gerekmektedir. Ayrıca 12 nci maddenin 2 nci fıkrasında yurt dışındaki müşteri kavramına açıklık getirilmiş ve söz konusu kavramın tanımı yapılmıştır. Bu tanımlamaya göre yurt dışındaki müşteri kavramından anlaşılması gereken ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında olan alıcılar ile yurt içinde bulunan firmanın yurt dışında kendi adına müstakil olarak faaliyet gösteren şubeleridir. Ayrıca bir hizmetin yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmet sayılabilmesi için de;

- Hizmetlerin yurt dışındaki bir müşteri için yapılması,

- Hizmetten yurt dışında faydalanılması zorunludur.

Öte yandan Kanunun 11 inci maddesinin 2 nci fıkrasında, istisnaların uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ile istisnanın uygulanacağı asgari miktarları tespit etmeye Bakanlığımız yetkili kılınmıştır.

Maddede Bakanlığımıza tanınan yetkiye istinaden açıklığa kavuşturulması gereken hususlar aşağıda belirtilmiştir.

A. İhracat istisnası uygulaması:

1. Bilindiği üzere Türkiye'den ihracat, İhracat Rejimi Karan ve Yönetmelikleri ile Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkındaki Kararlar ve bu kararlara ilişkin tebliğler ve talimatlar çerçevesinde yapılmaktadır. Söz konusu düzenlemelerde yer alan hükümlere göre fiili ihracat gümrük çıkış beyannamesinin ilgili gümrük idareleri tarafından tescil edilmesi ile gerçekleşmiş sayılmaktadır. Fiili ihracat tarihi ise bu beyannamelerin ön yüzünün üst orta bölümündeki tarihtir.

Diğer yandan, Türkiye'de ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezi bulunan firmaların yurt dışında iş yapmak için açmış bulundukları şube, büro, temsilcilik.

acentalık ve benzeri kuruluşlarında kullanılmak veya satmak üzere yurt dışına çıkaracakları mallarla ilgili teslimler de ihracat niteliğindedir.

2. İhracat istisnası uygulamasından sadece «ihracatçı» lar yararlanacaktır. İhracat Yönetmeliği uyarınca ihracatçı «İhracat Belgesi veya İhracat Belgesi ve Ruhsatnamesi'ni haiz olan ve ilgili diğer Kanunlara göre ihracat yapmasına bir engel bulunmayan gerçek veya tüzel kişi tacirlerdir.» Yurt dışında inşaat, tesisat ve montaj işi alan müteahhitler de yurt dışına bir daha ülkeye geri getirmemek üzere götürdükleri makina, teçhizat, inşaat malzemeleri ve işçilerin ihtiyacı olan tüketim maddeleri nedeniyle ihracatçı olarak kabul edilmişlerdir.

3. Katma Değer Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin 1/a fıkrasında ve 12 nci maddesinde düzenlenen ihracat istisnasından yararlanabilmek için istihsal vergisi uygulamasında olduğu gibi ihracattan önce vergi dairesine başvurulmasına ve herhangi bir belge verilmesine ve alınmasına gerek bulunmamaktadır.

4. Mal ve hizmet ihraç edilinceye kadar bu mal ve hizmetin meydana getirilmesi ile ilgili her türlü mal ve hizmet alımları katma değer vergisine tabi bulunmaktadır. Yani ihracat öncesi istisnası söz konusu değildir.

5. Kanunun 11 ve 32 nci maddelerinin birlikte incelenmesinden de anlaşılacağı üzere, mal ve hizmet ihracatında tam istisna uygulanmaktadır. Şöyleki, ihraç edilen mal ve hizmet dolayısıyla ödenecek katma değer vergisi Kanunda belirtilen kayıt ve şartlarla aranılmamaktadır. Ayrıca ihraç edilen mal ve hizmetin meydana getirilmesi ile ilgili her türlü mal ve hizmet alımları dolayısıyla yüklenilen katma değer vergisi, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanacak katma değer vergisinden indirilecek, indirim imkanının olmadığı hallerde be iade edilecektir.

6. Kanunun 12 nci maddesi gereğince, bir teslimin ihracat teslimi sayılabilmesi için; teslimin yurt dışındaki bir müşteriye yapılması ve teslim konusu malın Türkiye Cumhuriyeti gümrük hattından geçerek bir dış ülkeye vasıl olması gerekmektedir. Buradaki bir dış ülkeye vasıl olma» ifadesinden, malın gümrük hattımızı geçmesi anlaşılacaktır. Gümrük hattımızı geçen bir mal başka bir ülkeye ulaşmış sayılacaktır. Ayrıca, fatura ve belgelerin yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmesi zorunludur. Teslim konusu malın ihraç edilmeden önce yurt dışındaki alıcı adına hareket eden yurt içindeki firmalar veya bizzat alıcı tarafından işlenmesi veya her hangi bir şekilde değerlendirilmesi halinde de ihracat istisnasından yararlanabilmek için malın Türkiye Cumhuriyeti gümrük hattından geçmesi şarttır. Bu durumda da yurt dışındaki alıcı adına hareket eden yurt içindeki ilgililere yapılan teslimler vergiye tabi olacak, bunların yaptığı ihracat ise istisna kapsamına girecektir.