Katma değer vergisi uygulamaları ile ilgili olarak Bakanlığımıza intikal eden bazı olaylara ilişkin tereddütlerin giderilmesi amacıyla aşağıdaki açıklamaların yapılmasına gerek duyulmuştur.
A) GÖTÜRÜ VERGİLENDİRME
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununda 4108 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler ile katma değer vergisinde götürü vergilendirme, gelir vergisine paralel bir hale getirilmiş, konu hakkında 48 seri no.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (B) bölümünde gerekli açıklamalar yapılmıştır.
4108 sayılı Kanunla, Katma Değer Vergisi Kanununda yapılan değişiklikler ile götürü usule tabi katma değer vergisi mükelleflerinin vergilendirme dönemi cari yıla alınmış ve götürü katma değer vergisi matrahı, götürü gelir vergisi matrahına bağlanmıştır.
Buna göre, götürü usule tabi olan mükellefler 1996 ve izleyen takvim yıllarına ait götürü gelir vergisi ve götürü katma değer vergisi tarhiyatı için aynı yılın Nisan ayı içinde vergi karnesi ile birlikte vergi dairesine başvuracaklardır. Götürü katma değer vergisinin matrahı, ait olduğu takvim yılı için Gelir Vergisi Kanununa göre belirlenen safi kazanç olacaktır. Vergi, bu tutara katma değer vergisi genel oranının % 20 eksiği uygulanmak suretiyle hesaplanacaktır. Bu oran, katma değer vergisi genel oranı olan % 15'in % 20 eksiği (% 15 - (% 15 x % 20))= % 12 olarak uygulanacaktır.
Öte yandan mükelleflere, bir önceki takvim yılına ait alış ve giderleri ile ilgili olup işletmeleri adına düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergilerinin kısmen indirilmesine de imkan tanınmaktadır.
Buna göre mükellefler, bir önceki takvim yılındaki alış ve giderlere ait katma değer vergisinin % 30'unu gelir vergisi matrahı esas alınarak hesaplanan katma değer vergisinden indirebilecekler, ancak indirimden sonra kalan tutar, indirimden önceki verginin % 50'sinden az olamayacaktır.
İndirim imkanından yararlanmak isteyen mükelleflerin 48 seri no.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği ekinde yer alan "Götürü Usulde Vergilendirilen Mükelleflere Ait Katma Değer Vergisi Bildirimini doldurmaları gerekmektedir. Vergi Dairelerinden temin edilerek kullanılacak olan bu bildirim'in ön yüzünde kimlik bilgileri ile matrah ve verginin hesabı, arka yüzünde ise indirime esas belgelerin dökümünün yapılacağı liste yer almaktadır. Söz konusu listenin belgeler için yeterli olmaması halinde arka yüzün çoğaltılarak kullanılması mümkün bulunmaktadır.
İndirim imkanından yararlanmak isteyen mükelleflerin, vergilerini tarhettirmek üzere vergi karnesi ile vergi dairesine başvurduklarında söz konusu bildirimi de aynı anda vermeleri zorunludur. 48 seri no.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin B-3 bölümünde belirtildiği üzere, kontrol amacıyla bildirimde kayıtlı bulunan belgelerin ibrazı istenilebilecektir. Bildirimi vermeyen mükellefler, indirim hakkından yararlanamayacaklardır. Ancak, bildirimin verilmemesi nedeniyle bir vergi cezasına muhatap tutulmayacaklardır.
Götürü usule tabi adi ortaklıklarda vergi, ortaklardan her biri adına ayrı ayrı tarhedilecektir. İndirim imkanından yararlanmak isteyen ortaklar, sözü edilen bildirimi ayrı ayrı vereceklerdir. Ancak bildirimin ön yüzünün altındaki boşluğa adi ortaklığın unvanı ile diğer ortakların adları ve vergi numaraları ile ortaklık mukavelesinde belirtilen hisse nispetleri yazılacaktır. Hisse nispetleri belirlenmemişse bu kısım "1/(ortak sayısı)'' olarak ifade edilecektir. Örneğin 3 ortaklı bir adi ortaklıkta hisse nispetleri belirlenmemişse bu bölüme “1/3" yazılacaktır.
Bildirimin arka yüzüne, adi ortaklık adına düzenlenmiş belgelerin tamamı yazılacaktır. İndirime esas olacak toplam tutar ise, bildirimin arka yüzünde yer alan "Hesaplanan KDV" toplamının herbir ortağın hisse nispeti ile çarpılması, hisse belirlenmemişse ortak sayısına bölünmesi ile bulunacaktır. Bildirimin ön yüzündeki 3. satıra, bu hesaplama sonucu bulunan tutar yazılacak, indirim ve vergi buna göre hesaplanacaktır.
ÖRNEK
Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde götürü usule tabi olarak faaliyet gösteren hisse nispetleri eşit 2 ortaklı bir adi ortaklıkta, ortaklığın girdiği dereceye göre belirlenen safi kazanç tutarı 71.000.000 liradır. Bu tutarın % 50 fazlasının ortak sayısına bölünmesi ile herbir ortak için götürü gelir vergisi matrahı (71.000.000+(71.000.000/2)= 106.500:000/2) =53.250.000 lira olarak tespit edilmiştir.
1995 takvim yılında çeşitli oranlarda katma değer vergisine tabi olan alış ve giderlere ait adi ortaklık adına düzenlenmiş belgelerdeki toplam harcama tutarı 250.000.000 lira, bu harcamalara ilişkin olarak ödenen katma değer vergisi ise 30.000.000 liradır.
İndirim imkanından yararlanmak isteyen mükellefler, bu belgelerin tamamını ayrı ayrı verecekleri bildirime yazacaklardır. Ancak, bildirimin ön yüzünde yer alan 3. satıra, bu belgelerde yer alan toplam katma değer vergisi tutarı olan 30.000.000 lirayı değil, bu tutarın ortak sayısı alan 2'ye bölünmesi suretiyle bulunacak olan 15.000.000 lira yazılacaktır.