3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine İlişkin 3099 sayılı Kanun 15/12/1984 tarihli ve 18606 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
3065 ve 3099 sayılı Kanunlarla ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.
1- 3099 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17 nci maddesinin 4 üncü fıkrasına (ı) bendi eklenmiştir.
Eklenen (ı) bendi gereğince, net alanı 150 m2 ye kadar konutların teslimi ile konut yapı kooperatiflerine yapılan inşaat taahhüt işleri kalma değer vergisinden istisna edilmiştir. İstisnanın uygulanmasında aşağıda yer alan hususlara uyulması gerekmektedir.
n) Bu istisna: net alanı 150 m2 yi geçmeyen konutlara uygulanacak, net alanı 150 m2 den fazla olan konutların teslimlerine uygulanmayacaktır. 150 m2 net alanın hesabında, müstakil olarak kullanılacak her bir bina, kat ve bağımsız bölüm ayrı ayrı dikkate alınacaktır.
b) Katma Değer Vergisi Kanununun uygulanmasında «net alan» deyimi, faydalı alanı ifade etmektedir. Faydalı alandan maksat, konut içerisinde duvarlar arasında kalan temiz alandır.
c) Plan ve proje gereği konut dışında bir amaçla kullanılacak bölümleri de ihtiva eden inşaatlarda istisna, sadece konut olarak kullanılacak olan bölümlere uygulanacaktır.
d) Konut yapı kooperatiflerine müteahhitler tarafından yapılan inşaat taahhüt işleri katma değer vergisinden istisna edilmiştir. Bu duruma göre, konut yapı kooperatifleri müteahhitlere yaptıracakları hertürlü inşaat işleri İçin katma değer vergisi ödemeyecekler, ancak bu kooperatiflerin ortaklarına yaptıkları teslimlerden sadece net alanı 150 m2 yi aşmayan konutların teslimi katma değer vergisine tabi olmayacaktır.
e) Bu istisna, 3099 sayılı Kanunun geçici maddesi gereğince 31/12/1988 tarihine kadar yapılacak teslimlerle taahhüt işleri için uygulanacaktır.
2- 3099 sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile, Katma Değer Vergisi Kanununun 23 üncü maddesine (e) ve (f) fıkraları eklenmiştir.
a) Bilindiği gibi, Katma Değer Vergisi Kanununun 17 nci maddesinin 4 üncü fıkrasının (g) bendi gereğince külçe altın teslimleri dahilde ve ithalde katma değer vergisinden istisna edilmiştir. Ancak, altından mamul veya altın ihtiva eden ziynet eşyaları ile sikke altınların teslim ve ithali katma değer vergisine tabi bulunmaktadır. Söz konusu mamullerin teslim ve ithalinde matrah ise, 3065 sayılı Kanunun 23 üncü maddesine eklenen, (e) fıkrası hükmü gereğince, külçe altın bedeli düşüldükten sonra kalan miktardır.
1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanununun 3099 sayılı Kanunla değişik 4 üncü maddesinin (g) fıkrasına göre, milli para ile altın ve yabancı paralar arasındaki muadeleti, Hükümetçe belirlenecek esaslar dairesinde tayin etmek yetkisi Merkez Bankasına verilmiştir.
İthalat veya dahilden satın alma yoluyla temin edilen külçe altından bizzat imal edilen veya fason olarak imal ettirilen veya teslim edildiği şekilde satın alınan ziynet eşyası ile sikke altınların tesliminde, satış bedelinden teslim konusu mamulün bünyesinde yer alan külçe altının teslimi yapıldığı gündeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından külçe altın için belirlenen fiyat esas alınmak ve satılan mamulün ayan gözönünde tutulmak suretiyle tesbit edilen ve külçe altına isabet eden has bedel düşüldükten sonra kalan miktar katma değer vergisinin matrahı olacaktır.
Diğer taraftan, külçe altından (hurda altın dahili altın mamulü veya altın ihtiva eden eşya imalatı ile uğraşanların yaptıkları işler karşılığında aldıkları ücretler üzerinden ayrıca katma değer vergisini hesaplayacakları tabiidir.
b) 1 Seri Nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin «Özel matrah şekilleri» başlıklı bölümünde tekel maddelerinin vergilendirilmesi ile ilgili olarak özel bir düzenleme getirilmiştir. Bu düzenlemenin kapsam ve esasları konusunda aşağıdaki açıklamalara gerek duyulmuştur.
Çaykur Genel Müdürlüğü ile Tekel İşletmeleri Genel Müdürlüğünce üretilen maddelerin (Tuz hariç) katma değer vergisi, adı geçen Genel Müdürlüklerce bayilere yapılan satış sırasında bayilerin kârını da ihtiva edecek şekilde hesaplanıp ödenecektir. Çaykur Genel Müdürlüğünce, Tekel İşletmeleri Genel Müdürlüğüne yapı-
lan çay teslimlerinde da yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılacaktır. Başka bir deyişle bu maddelerin vergisi Çaykur Genel Müdürlüğünce ödenecektir. Tekel İşletmeleri Genel Müdürlüğü Çaykur Genel Müdürlüğünden teslim aldığı çayları bayilere intikal ettirirken vergi uygulamayacaktır. Bu maddeleri satın alan bayilerce katma değer vergisi açısından herhangi bir işlem yapılmayacak ve satışlarına ilişkin olarak düzenledikleri fatura ve benzeri vesikalarda da katma değer vergisini gösteremeyeceklerdir.
Ancak 31/12/1964 tarihi itibariyle Tekel işletmeleri Genel Müdürlüğünde, mevcut ve istihsal vergisi ödenmemiş çayların 1/1/1985 tarihinden sonra bayilere teslimi halinde katma değer vergisi Tekçi İşletmeleri Genel Müdürlüğünce hesaplanarak beyan edilecek ve ödenecektir.