Amaç ve kapsam
Bu Tebliğin amacı, 3182 sayılı Bankalar Kanunu'nun 34 üncü maddesi 1 inci fıkrası ile 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu'nun 4 üncü I-f fıkrası gereğince mevduat türleri ve kapsamı ile vade dilimlerini belirlemektir.
Mevduatın türleri ve kapsamı
Mevduatın türleri ve kapsamı aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.
I - TASARRUF MEVDUATI
Gerçek kişiler tarafından bu nam altında açtırılan ve ticari işlemlere konu olmayan mevduat "tasarruf mevduatı"dır.
II- RESMİ KURULUŞLAR MEVDUATI
Genel ve katma bütçeli daire ve kurumların, yerel yönetimlerin, mahkemelerin, savcılıkların, icra ve iflas dairelerinin, tereke hakimliklerinin mevduatı "resmi kuruluşlar mevduatı” dır.
a- Genel Bütçeli Daire ve Kuruluşlar
Devlet bütçesi de idare edilen ve bütçe kanunlarında gösterilen devlet daireleri ile bunlara bağlı kuruluşlardır.
b- Katma Bütçeli İdareler
Bütçe kanunu dışında idare edilen Genel Muhasebe Kanununa göre giderleri özel gelirlerle karşılanan kamu kuruluşlarıdır.
c- Yerel Yönetimler
Halkın yerel nitelikteki hizmet ve ihtiyaçlarını karşılamak üzere, kuruluş ve esasları Kanunla belirtilen ve karar organları seçimle oluşturulan kamu tüzel kişilerdir. Bunlar;
1-İl Özel İdareleri,
2-Büyük Şehir Belediyeleri,
3-Belediyeler,
4-Köyler
dir.
Yukarıda belirtilen yerel yönetim kuruluşlarına benzeyen, ancak tüzel kişiliği bulunmayan "mahalle yönetimi" ile "Bozcaada ve Gökçeada" idareleri ve "yerel yönetim kuruluşlarının yasaların öngördüğü işleri yapabilmek üzere aralarında kurdukları birlikler"de bu bölümde yer alacaktır.
d- Mahkemeler, Savcılıklar, İcra ve İflas Daireleri ve Tereke Hakimlikleri
Mahkemelerin genel yönetim giderleri ile yargılamanın, icra, iflas ve veraset ve intikal İşlemlerinin, resmi bilir kişilik hizmetlerinin yürütülmesi hükümlülerin cezalarının infazı, eğitimleri ye tutukluların muhafazası amacıyla Adalet Bakanlığı bütçesinden yapılan tahsisatlarla ilgili paralardır.
III - TİCARİ KURULUŞLAR MEVDUATI
Gerçek kişilerin ticari işletmelerine, her çeşit ortaklıklara, kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunlara bağlı müessese ve bağlı ortaklıklara, genel ve katma bütçeli kuruluşlarla yerel yönetimlerin ticari işletmelerine, döner sermayeli kuruluşlara, vakıfların, derneklerin, sendikaların, birliklerin ve mesleki kuruluşların kurdukları veya katıldıkları ticari işletmelere, sigorta şirketlerine ve özel finans kurumlarına ait mevduat "ticari kuruluşlar mevduatı" dır.
a- Gerçek Kişilerin Ticari İşletmeleri
Türk Ticaret Kanunu’nun 11, 12 ve 13 üncü maddeleri kapsamına giren işletmelerin mevduatı bu başlık altında yer alacaktır.
b- Her Çeşit Ortaklıklar (Sigorta şirketleri hariç)
Türk Ticaret Kanunu'nun 136 ncı maddesinde belirtilen kollektif, komandit, anonim, limited ortaklıklar ile Borçlar Kanunu'nun 520 nci ve bu maddeyi izleyen maddelerinde yer alan adi ortaklıklara ait mevduat bu başlık altında yer alacaktır.
c- Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Bunlara Bağlı Müessese ve Bağlı Ortaklıklar (bankalar ve sosyal güvenlik kuruluştan hariç)
Kamu iktisadi teşebbüsleri, iktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşlarından oluşmaktadır.
- İktisadi Devlet Teşekkülü: Sermayesinin tamamı Devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan kamu iktisadi teşebbüsüdür.
-Kamu İktisadi Kuruluşu; Sermayesinin tamamı Devlete ait olan ve tekel niteliğindeki mallar ile temel mal ve hizmet üretmek ve pazarlamak üzere kurulan, kamu hizmeti niteliği ağır basan kamu iktisadi teşebbüsüdür.
-Müessese; Sermayesinin tamamı bir iktisadi devlet teşekkülüne veya kamu iktisadi kuruluşuna ait olup ona bağlı işletme veya işletmeler topluluğudur.
-Bağlı Ortaklık: Sermayesinin %50’sinden fazlası iktisadi devlet teşekkülüne veya kamu iktisadi kuruluşuna ait olan işletme veya işletmeler topluluğundan oluşan anonim şirketlerdir.
d- Döner Sermayeli Kuruluşlar
Genel ya da katma bütçeden bir miktar paranın ya da her an paraya çevrilebilen varlıkların tahsis edildiği, belirli ve sürekli bir amacın elde edilmesi için faaliyette bulunan kuruluş ve işletmelerdir.
e- Yerel Yönetimlerin Ticari İşletmeleri
Yerel yönetimlerin kendilerine verilmiş görev ve yetkilere dayanarak kurdukları ticari işletmeler bu bölümde yer alacaktır.
f- Vakıfların, Derneklerin, Sendikaların, Birliklerin ve Mesleki Kuruluşların Kurdukları veya Katıldıkları Ticari İşletmeler,
Bu kuruluşlara ait mevduat "diğer mevduat" içinde yer almaktadır. Ancak, bu kuruluşların ticari işletmelerine ait paralar ise bu bölüm içerisinde yer alacaktır.
g- Kooperatifler
Ortaklarının belirli ekonomik çıkarlarını ve Özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarım karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla kurulan ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na göre faaliyet gösteren değişir sermayeli, değişir ortaklı kuruluşlardır.